راهكارهاي مشاركت مردم در اداره‌ي حكومت اسلامي

Public Participationʹʹs Methods In Administrating Islamic Government

هيچ حكومتي بدون مشاركت مردم توانايي تداوم و پيشبرد اهداف خود را ندارد و حكومت اسلامي نيز از اين امر مستثنا نيست، ازاين‌رو بررسي جايگاه و نقش مشاركتي مردم در اداره‌ي حكومت اسلامي و راهكارهاي تحقق آن ضروري است. با توجه به اين مسيله، در اين مقاله بر آنيم تا با مطالعه‌ي مفهوم مشاركت و بررسي منابع ديني در زمينه‌ي نقش مردم در اداره‌ي حكومت اسلامي از حيث صرف حق بودن يا حق و تكليف بودن مشاركت در اداره‌ي نظام اسلامي، راهكارهاي مشاركت امت اسلامي در حكومت را تحليل و بررسي كنيم. در همين راستا به‌نظر مي‌رسد راهكارهاي تحقق مشاركت را مي‌توان ذيل دو دسته‌ي كلي راهكارهاي «مشاركت حكومتي» كه در آنها حكومت اسلامي زمينه‌هاي مشاركت را براي مردم طراحي مي‌كند و «مشاركت مردمي» كه در آن عرصه‌هاي مشاركت از ابتدا به‌وسيله‌ي مردم تعريف مي‌شود، دسته‌بندي كرد. بر اين اساس هرچند در اين زمينه مسيوليت اصلي تحقق اهداف به عهده‌ي حكومت اسلامي است، نقش مردم در اين زمينه چه به‌صورت ابتدايي و چه به‌عنوان هميار حكومت قابل چشم‌پوشي نيست.

No government without public participation is able to continue and promote its goals and Islamic government isn`t an exception. For this reason, studying the status and role of public participation in administrating Islamic government and methods of that participation is necessary. Given this necessity, in this article we want studying the concept of participation and investigating religious sources on the role of people in Islamic governance, whether is a right only or both right and obligation to participate in administration of the Islamic system, and to analyze methods of Islamic community participation in government. In this regard, it seems methods for fulfillment of participation can be divided in two general categories: methods for “governmental participation” in which Islamic government designed arrangement of public participation and “Public participation” in which people initiates Fields of participation. Accordingly although Islamic government is the main responsible for realization of the objectives but role of people in this field either as an initiator or either as government assistant is not negligible.