ارتباط سنجي تأثير گرمايش جهاني بر كيفيت آب در خروجي حوضه آبريز گرگانرود با تأكيد بر عنصر بارش

Relevance Assessment of the Impact of Precipitation Variability on Chemical Quality of Surface Water in the Gorganrud River Basin Emphasizing Different Global Warming Scenarios

با توجه به افزایش جمعیت كشور، نیاز روز افزاون به منابع آب سالم جهت شرب و كشاورزی نیز افزایش می­یابد. ارزیابی تأثیر تغییر اقلیم بر نوسانات بارش و ارتباط سنجی این تغییرات با كیفیت آب‌های سطحی در حوضه گرگانرود از اهداف این پژوهش می­باشد. بدین منظور داده­های روزانه و ماهانه دو مؤلفه دما و بارش در دوره 2008-1951برای ایستگاه سینوپتیك گرگان و مؤلفه­های كیفیت آب رودخانه­ی گرگانرود در دوره 2005-1970 به كار گرفته شد. تغییرات كیفیت آب در بستر زمان و در ارتباط با تغییرات مؤلفه­ی بارش برای دوره­ی مشترك 2005-1970 مورد ارزیابی قرار گرفت. سپس از مدل LARS-WG و داده­های مدل گردش عمومی جو HADCM3 در ارتباط با سه سناریوی A1B، A2 و B1 استفاده شد مقادیر دما و بارش برای سه دوره­ی 2030-2011، 2065-2046 و 2099-2080 شبیه­سازی گردید و تغییرات هر دوره با مقادیر پایه (1990-1961) توسط آزمون همبستگی پیرسون مورد سنجش و ارزیابی قرار گرفت و همچنین از مقدار P برای بیان سطح معناداری این تغییرات استفاده شد. بر اساس نتایج، تفاوت معناداری بین مقادیر شبیه­سازی شده و واقعی در سطح 05/0 وجود نداشت. نتایج شبیه­سازی داده­های دما برای سه دوره­ی نام برده و در هر سه سناریو افزایش دما را پیش­بینی كرد. در ارتباط با بارش سناریوهای A1B و B1 نسبت به سناریوی A2 خوش­بینانه­تر عمل كرده و دوره­های ترسالی بیشتر و در نتیجه بهبود كیفیت آب را پیش­بینی می­نمایند ولی در دوره­ی سوم این شرایط برعكس می­باشد. همچنین نتایج نشان داد كه كربنات‌ها با میزان بارش رابطه­ای مستقیم دارند، درحالیكه Na و SAR با میزان بارش رابطه­ی معكوس داشته و بین درصد سدیم و مقدار بارش ارتباط معنی­داری مشاهده نشد.

During the past decades, the human manipulation of the natural environment is increased and influenced the environment destructively. For instance, rising use of fossil fuel and greenhouse gasses emissions accelerated the global climate change. Variation in the amount of precipitation is one of the consequences of this phenomenon that consequently affects the quality of water resources in general, and the quality of surface water resources in particular. Considering the population growth in the country, demands for water resources, for both potable and agricultural purposes, is increasing. Hence, this study attempts to investigate the effect of climate change on the precipitation anomalies and assessment of the relationship between these anomalies and the quality of surface water in the outlet of Gorganrud basin (one of the populous and agricultural basins).