بررسي وحدت وجود در عرفان زرتشت و مشتركات آن با عرفان مولانا

وحدت وجود ديدگاهي است كه بدواً از عرفان سرچشمه گرفته است. حتي اگر در قالب نظريه اي فلسفي نيز ارايه شده باشد باز هم منشا عرفاني آن را نبايد فراموش كرد، برخي از انديشمندان بحث «وحدت» را هسته ي اصلي همه ي اقسام انديشه هاي عرفاني شمرده اند. يعني در عرفان همواره با نوعي وحدت انگاري مواجه ايم. وحدت وجود در نظريه ي آفرينش زرتشتي ديده مي شود كه امشاسپندان گونه اي از صفات و جلوه هاي خدا هستند و ديگر موجودات نيز جلوه هاي همان صفات به شمار مي آيند. تنها نور است كه وجود دارد و تاريكي «نبودن نور» است و هستي او استقلالي نيست. نور حقيقي نيز، خداي يكتا يا اهورا مزدا است. مولانا نيز از نور و مراتب آن در توضيح وحدت وجود مدد جسته و معتقد است تمام انوار از آن جمله: نور خورشيد و نور چراغ و غيره مراتب مختلفي از نور هستند، اما در اصل نور بودن آنها هيچ تفاوتي نيست به طوري كه در اين باره مي گويد: ده چراغ ار حاضر آيد در مكان هر يكي باشد به صورت غيرآن فرق نتوان كرد نور هر يكي چون به نورش روي آري بي شكي (مولوي، 1375/ دا / ابيات 679- 678)