كاركرد اطلاعات جنايي در مبارزه با جرايم اقتصادي

جرايم اقتصادي با تاثيرگذاري بر سياست هاي مالي، صنعتي، بازرگاني و تجارتي دولت، جامعه را به طور مخفيانه و پنهان دسخوش تغييرات، آسيب ها و آشفتگي هاي ناخواسته مي كند، به صورتي كه در دراز مدت و احياناً ميان مدت آثار مخرب و غير قابل كنترلي بر پيكره اقتصادي دولت و نظام بر جاي مي گذارد كه براحتي قابل درمان نيست. از جمله آثار مخرب مي توان به گسترش فساد اداري، افزايش جرايم، نابساماني هاي اجتماعي و خانوادگي و اختلاف سطح طبقاتي در جامعه اشاره نمود. جرايم اقتصادي داراي ويژگي هاي منحصربفردي هستند كه نقطه تمايز آنها با ساير جرايم است. اصلي ترين اين ويژگي ها پنهان بودن و پنهان ماندن - نداشتن مدعي خصوصي و جدي- حضور و تاثير بر كانون هاي اقتصادي، صنعتي، تجاري، داشتن حاميان متنفذ و قوي است. با توجه به ويژگ يهاي منحصربفرد جرايم اقتصادي روش مبارزه با آن با روش هاي مقابله با ساير جرايم متفاوت خواهد بود. به طور معمول رسيدگي به جرايم اقتصادي داراي فرايند مشابهي هستند و از دو مرحله اساسي اقدامات اطلاعاتي و قضايي تشكيل مي شوند. اين مراحل اساسي جرايم اقتصادي با تاثيرگذاري بر سياست هاي مالي، صنعتي، بازرگاني و تجارتي دولت، جامعه را به طور مخفيانه و پنهان دسخوش تغييرات، آسيب ها و آشفتگي هاي ناخواسته مي كند، به صورتي كه در دراز مدت و احياناً ميان مدت آثار مخرب و غير قابل كنترلي بر پيكره اقتصادي دولت و نظام بر جاي مي گذارد كه براحتي قابل درمان نيست. از جمله آثار مخرب مي توان به گسترش فساد اداري، افزايش جرايم، نابساماني هاي اجتماعي و خانوادگي و اختلاف سطح طبقاتي در جامعه اشاره نمود. جرايم اقتصادي داراي ويژگي هاي منحصربفردي هستند كه نقطه تمايز آنها با ساير جرايم است. اصلي ترين اين ويژگي ها پنهان بودن و پنهان ماندن - نداشتن مدعي خصوصي و جدي- حضور و تاثير بر كانون هاي اقتصادي، صنعتي، تجاري، داشتن حاميان متنفذ و قوي است. با توجه به ويژگيهاي منحصربفرد جرايم اقتصادي روش مبارزه با آن با روش هاي مقابله با ساير جرايم متفاوت خواهد بود. به طور معمول رسيدگي به جرايم اقتصادي داراي فرايند مشابهي هستند و از دو مرحله اساسي اقدامات اطلاعاتي و قضايي تشكيل مي شوند. اين مراحل اساسي بسته به نوع، اهميت و گستردگي جرم و بنابر نياز كارآگاه، مورد استفاده قرار مي گيرند. از اين رو بهترين ابزارهاي مورد استفاده در كشف و مبارزه با جرايم اقتصادي بهره گيري مناسب و بموقع از ابزارها، روش ها و امكانات مرتبط با اطلاعات جنايي است. اطلاعات جنايي به معناي شناسايي و انديشيدن تدابير لازم براي كشف رابطه موجود ميان اطلاعات مربوط به جرم و ساير اطلاعاتي است كه احتمالاً با آن مرتبط مي شوند و هدف آن انجام عمليات پليسي و قضايي و پيشگيري از وقوع جرايم مشابه در آينده است .در حال حاضر كه كشف، پيشگيري و مبارزه با جرايم اقتصادي با چالش هاي زيادي همراه است، بهره گيري از ابزارها و شيوه هاي اطلاعات جنايي در مقاطع مختلف رسيدگي ضروري است. از طرف ديگر پايه گذاري روش اجراي صحيح و پياده سازي اصولي اطلاعات جنايي در اين مقوله اثرات بسيار مثبت و عميقي در آينده خواهد داشت به گونه اي كه پليس مبارزه با جرايم اقتصادي بتواند در كشف پيشدستانه خودنمايي نموده و چند گام از متهمان و مجرمان اقتصادي پيشي بگيرد. حوزه هاي فعاليت اطلاعات جنايي و كاركرد آنها در مبارزه با جرايم اقتصادي شامل جمع آوري اطلاعات، تحليل اطلاعات، بانك هاي اطلاعاتي، جرايم بين مرزي، كنترل مجرمان، استفاده از تجهيزات و فناوري ها و جرايم سازمان يافته است. بر اين اساس، بديهي است بررسي راهكارها و ايده هاي نو بخصوص بهره گيري از كاركردهاي اطلاعات جنايي در مبارزه مداوم و مستمر با جرايم مالي در سازمان هاي كاشف داراي اهميت و ضرورت ويژه است.