تعيين مدل پوسته و سنگ‌كره نواحي البرز، ايران مركزي و خزر جنوبي با استفاده از داده‌هاي ژيوييد وتوپوگرافي

Crustal and lithospheric model of the Alborz, Central Iran and South Caspian Basin, using geoid and topographical data sets

در اين تحقيق از مدل‌سازي هم‌زمان داده‌هاي ژيوييد، توپوگرافي، مفاهيم پايه فيزيك و رياضي و هم‌ايستايي (isostasy) محلي به‌‌منظورتعيين ضخامت پوسته و مدل سنگ‌كره در مناطق فعال از نظر زمين‌‌شناسي، كه همواره از موضوعات مورد توجه محققان است، استفاده شده ‌است. روش حاضر علاوه بر دقت خوب و سازگاري زياد با پديده‌هاي زمين‌شناسي، نسبت به روش‌هاي ديگر، سرعت زياد و هزينه اندكي دارد. از ديگر مزاياي اين روش مي‌‌توان به امكان بررسي هم‌زمان جغرافيايي محدوده‌‌اي وسيع و مقايسه چندساختار متفاوت زمين‌شناسي در كنار يكديگر اشاره كرد. مدل‌سازي روي نواحي شمالي فلات ايران شامل قسمت‌‌هاي شمالي ايران‌مركزي، رشته‌كوه البرز و حوضه خزر جنوبي صورت گرفته است. نتايج حاصل به‌وضوح، ضخيم‌شد‌گي پوسته در زير البرز تا ضخامت حدود 55 كيلومتر را نشان مي‌‌دهد. ضخامت پوسته و سنگ‌كره در ايران‌مركزي به نسبت نواحي مجاور كاسته شده است و به حدود 36-38 كيلومتر براي ژرفاي موهو و 140 كيلومتر براي ژرفاي مرز سنگ‌كره-‌‌نرم‌كره مي‌رسد. هرچند فرورانش ورقه خزر به زير ورقه اوراسيا به‌وضوح قابل رويت است ليكن در منطقه كپه‌داغ مشاهده نمي‌شود.