مدل‌‌سازي تغيير مختصات مسطحاتي نقاط سطحي زمين در چارچوب‌‌هاي مرجع ITRF در محدوده فلات ايران

Horizontal coordinates change modeling of Earth surface points in ITRF reference frames in the region of Iranian plateau

آشنايي با نحوه حركت و تغيير مختصات نقاط سطح زمين با زمان براي انواع كاربردهاي ژيودتيك امري بسيار مهم و ضروري است. هدف از اين تحقيق مدل سازي وابسته به زمان جابه جايي و تغيير مختصات نقاط سطحي زمين در اثر حركت صفحه‌هاي زمين‌ساختي و زمين‌لرزه‌ها در محدوده فلات ايران است. از مدل عرضه شده مي توان براي پيش بيني تغيير مختصات نقاط سطحي زمين و يا پيش‌بيني مشاهدات ژيودتيك (طول و زاويه) از يك اپوك زماني دلخواه به اپوك دلخواه ديگر نيز بهره جست. اين مدل مختصات نقاط ورودي را در انواع چارچوب هاي مرجع ITRF و يا WGS84 دريافت مي‌كند و بعد از اجراي محاسبات، خروجي را در چارچوب مرجع دلخواه عرضه مي‌دارد. به‌منظور مدل سازي حركت دايمي صفحه ها و حركت هاي بين‌لرزه اي و همچنين حركت‌هاي هم‌لرزه از روابط تحليلي اكادا (1985) استفاده شده است. جذر ميانگين مربعات (rms) خطاي مدل‌سازي حركت‌هاي دايم و بين‌لرزه‌اي براي مدلي كه بهترين انطباق را با مشاهدات GPS داشت برابر mm/yr 35/0 محاسبه شد. نتايج مدل‌سازي نشان مي‌دهد كه سهم گسلش هاي اطراف صفحه عربستان در توليد ميدان سرعت GPS شبكه غيردايم ژيوديناميك سراسري ايران بيشتر از سهم گسلش‌هاي فلات آناتولي و حتي گسلش‌هاي داخلي ايران است. استفاده از پارامترهاي هندسي دقيق گسلش ناشي از زمين‌لرزه‌ها كه با بهره‌گيري از مشاهدات InSAR و با حل مسيله معكوس به‌دست آمده باشند و مدل‌سازي حركت‌هاي بعدلرزه‌اي با استفاده از مدل وانگ (2006) براي تكميل و بالا بردن دقت خروجي هاي مدل پيشنهاد مي‌شود.