بررسي بازتاب اساطير يونان در آثار نظامي گنجوي

Analyzing the Reflection of Greek Mythology in the Works of Nezami

از ديرباز ادبيات ملل مختلف، همواره بر يكديگر تاثير متقابل داشتهاند و كمتر ملتي از اين تاثيرپذيريها دور مانده است؛ براي نمونه ميتوانيم به دو كشور كهن و ريشهدار ايران و يونان اشاره كنيم كه روابط و تبادلات فرهنگي آن‌ها، به شكلهاي گوناگوني در ادبيات دو كشور نمود پيدا كرده است. تتبع در آثار شاعران و نشان دادن اين تاثيرپذيريها ميتواند در فهم آثارشان و گشودن گره‌هاي شرح اشعار بسيار سودمند باشد. در اين جستار، با واكاوي خمسه نظامي، روشن شده است كه حكيم گنجه، از طريق ترجمه آثار يوناني به عربي يا فارسي، با اساطير يونان آشنا بوده است و بسياري از حكايت هايش را با تاثيرپذيري مستقيم يا غير مستقيم از اساطير يوناني به تصوير كشيده است؛ چنان‌كه در پردازش حكايت‌هاي «اسكندر و آرايشگر»، «جمشيد با خاصگي محرم»، «اسكندر و نوشابه»، «شهر مدهوشان»، «شبان و انگشتري» و «فتنه» به اسطوره هاي يوناني «شاه ميداس»، «آمازونها»، «مايلو» و «گيگس يا ژيرس» نظر داشته است.

Literature of different nations have always influenced each other mutually from the ancient time until now, and fewer people can be found that have remained unaffected of these influences. For example, we can consider two ancient countries, Iran and Greece that their relations and cultural exchanges have reflected at their literature in various forms. Research demonstrating the influence of the poets and their works on each other can be very useful to understanding the ambiguities of their works. In this paper, by analysis of Nezamiʹs works, it was made clear that Nezami, through the translation of Greek works into Arabic or Persian, was familiar with Greek mythology, and directly or indirectly has inspired many of his stories from Greek mythology, as some stories such as "Alexander and the Barber", "Jamshid and His Confidant Friend", "Alexander and Noushabeh", "Senseless City", "Pastor and the Ring" and "Fetneh" have been adapted from the Greek mythologies such as "Mydas King" "Amazons" "Maylo", and "Gyges or Zhyres".