بررسي تغييرات بارش و دبي در حوضه كرخه

Rainfall and flow trend in Karkheh river basin

عوامل اقليمي و هيدرولوژيكي مانند بارش به تغيير اقليم حساس مي‌­باشند. لذا، بررسي روند زماني در چنين متغيرهايي مي­‌تواند در تشخيص اثر تغيير اقليم بر روي منابع آب كمك نمايد. تغيير اقليم مي­‌تواند در داده‌­ها به­‌صورت تغييرات پله­‌اي و يا تدريجي (روند) باشد. هر دو اين تغييرات در يك سري زماني مي‌­توانند به­‌وسيله روش­‌هاي ناپارامتريك مورد بررسي قرار داده شوند. در اين تحقيق، از آمار 30ساله و هيدرومتري سال‌هاي 1349 تا 1380 در حوضه كرخه استفاده شد. آزمون­‌هاي ويلكاكسن و رتبه­‌اي اسپيرمن به­‌ترتيب براي تعيين تغييرات پله­‌اي و روند در طول سري زماني مورد استفاده قرار گرفتند. نتايج نشان مي‌­دهد كه بارندگي در اين منطقه طي دوره آماري مورد بررسي داراي روند كاهشي مي­‌باشد و اين روند در بالادست حوضه كه تحت تاثير مصارف و فعاليت­‌هاي انساني مي­‌باشد، شدت بيشتري دارد. ضمن اين­‌كه فرض وجود تغييرات پله‌­اي نيز در سري داده­‌ها رد شد.

Hydro-meteorology parameters are sensitive to climate change. Therefore, it is‏ ‏important to ‎investigate the present climate change pattern and its impact on‏ ‏water resources. Changes in a ‎series may occur gradually or abruptly. Both of‏ ‏these changes could be detected by non ‎parametric statistical tests. In this research, mean‏ ‏annual discharge flow and mean annual ‎rainfall were selected for detection‏ ‏trends in Karkheh Watershed, one of the mountainous ‎watersheds in Iran, using the‏ ‏Wilcoxon and Spearman rank correlation tests. Result showed ‎that, both studied‏ ‏variables exhibit decreasing trend in the selected stations. But, no step ‎changes‏ ‏were found in the time series. The observed trend in the upper area of the watershed‏ ‏may adversely affect the human activities of the region.‎