مقايسه توليد رسوب در دو جهت شمالي و جنوبي با استفاده از كرت كوچك

Comparison of sediment yield at two north and south facing slopes using small plots

بررسي عوامل موثر بر فرسايش خاك و تحليل تغييرپذيري آن‌ها از ضروريات اصلي پروژه‌هاي حفاظت خاك و آب مي‌باشد. پژوهش حاضر به‌منظور بررسي نقش دو جهت اصلي شمالي و جنوبي در ميزان فرسايش خاك ناشي از رگبارهاي مختلف در حوزه آبخيز سنگانه واقع در خراسان رضوي با استفاده از يك جفت كرت كوچك به ابعاد 2 در 2 متر انجام شد. كرت‌هاي يادشده با استفاده از ورقه‌هاي فلزي محصور و خروجي آن‌ها نيز به ظروف جمع‌آوري‌كننده رواناب منتهي و با فاصله كم در مقابل يكديگر و در دو جهت نصب شدند. سپس، رواناب و رسوب خروجي از كرت‌ها در نتيجه وقوع 12 رگبار طي پاييز و زمستان 1385 و بهار 1386 جمع‌آوري و غلظت رسوب حاصل از آن‌ها در هر رگبار محاسبه شد. نتايج به‌دست آمده از تجزيه و تحليل داده‌هاي غلظت رسوب به‌دست آمده طي دوره و رگبارهاي مطالعاتي دلالت بر اختلاف معني‌دار (P < 0.001) دادههاي حاصل از كرتهاي مورد مطالعه در دو جهت اصلي شمالي و جنوبي با يكديگر به‌دليل تاثير مشخص جهتها بر وضعيت پوشش گياهي داشته است.

Investigation of effective factors on soil erosion and their variability analysis is essential for soil and water conservation projects. The present research was carried out to survey the role of two north and south facing slope plots on soil erosion on storm basis at Sanganeh watershed located in Khorasan Razavi province, Iran. The study was conducted using a pair of small plots with dimensions of 2×2 meters. The plots were be designed using metal sheets and their outlet was directed towards collecting tanks. These plots were established close to each other at two different aspects. The generated runoff and sediment from plots caused by 12 storm events during October 2006 and May 2007 were collected and sediment concentration was ultimately calculated. The results of sediment concentration analysis verified a significant difference (p < 0.01) between soil erosion study plots with very low quantities in plots installed in northern aspect. The difference was clearly associated with effect of slope aspects on vegetation cover.