دلايل و عوامل موثر در مناسبات دولت سلجوقي و امارت اشراف حجاز

دولت سلجوقيان (427-590 ه.ق) در ايران با مقطعي از امارت ديرپاي اشراف (358 - 1343 ه.ق) در حجاز هم عصر بود. با وجود وجاهت سياسي و استقلال معنوي اشراف، به دليل سيطره ي آن ها بر حرمين شريفين، پيوسته از سياست هاي دولت هاي قدرتمند هم جوار تاثير مي گرفت. در ميان دولت هاي هم جوار، سلجوقيان سني مذهب كه به عنوان حاميان نظامي خلافت عباسي و در زمره ي رقباي دولت فاطميان شيعي در مصر شناخته شده بودند، با برخورداري از اقتدار و توان نظامي، همه ي تلاش خود را براي نفوذ در حرمين شريفين و همراه كردن امارت اشراف با سياست هاي خود به كار بستند. در پژوهش حاضر ضمن توجه به تفاوت هاي مذهبي اين دو دولت، دلايل روابط سياسي اشراف با سلجوقيان و عوامل موثر بر پايايي روابط امارت اشراف و سلجوقيان را بررسي مي كنيم. مطالعات توصيفي، تحليلي و استنباطي مبتني بر داده هاي كتابخانه اي نشان مي دهند كه سلجوقيان از برقراري اين روابط، به دنبال كسب مشروعيت و احراز وجاهت براي دولت خود و عباسيان و كوتاه كردن دست فاطميان از حرمين شريفين بودند. اشراف به دليل نداشتن استقلال اقتصادي و اقتدار سياسي- نظامي و نياز داشتن به حفظ موجوديت سياسي و تداوم امارت اشراف، به سلجوقيان متمايل بودند. كليدواژگان: مناسبات، سلجوقيان، اشراف، حجاز، حرمين شريفين عباسيان، دولت سلجوقيان (427-590 ه.ق) در ايران با مقطعي از امارت ديرپاي اشراف (358 - 1343 ه.ق) در حجاز هم عصر بود. با وجود وجاهت سياسي و استقلال معنوي اشراف، به دليل سيطره ي آن ها بر حرمين شريفين، پيوسته از سياست هاي دولت هاي قدرتمند هم جوار تاثير مي گرفت. در ميان دولت هاي هم جوار، سلجوقيان سني مذهب كه به عنوان حاميان نظامي خلافت عباسي و در زمره ي رقباي دولت فاطميان شيعي در مصر شناخته شده بودند، با برخورداري از اقتدار و توان نظامي، همه ي تلاش خود را براي نفوذ در حرمين شريفين و همراه كردن امارت اشراف با سياست هاي خود به كار بستند. در پژوهش حاضر ضمن توجه به تفاوت هاي مذهبي اين دو دولت، دلايل روابط سياسي اشراف با سلجوقيان و عوامل موثر بر پايايي روابط امارت اشراف و سلجوقيان را بررسي مي كنيم. مطالعات توصيفي، تحليلي و استنباطي مبتني بر داده هاي كتابخانه اي نشان مي دهند كه سلجوقيان از برقراري اين روابط، به دنبال كسب مشروعيت و احراز وجاهت براي دولت خود و عباسيان و كوتاه كردن دست فاطميان از حرمين شريفين بودند. اشراف به دليل نداشتن استقلال اقتصادي و اقتدار سياسي- نظامي و نياز داشتن به حفظ موجوديت سياسي و تداوم امارت اشراف، به سلجوقيان متمايل بودند.