واكاوي روند بارش سالانه‌ي ايران

Analaysis of Annual Precipitation Trend in Iran

در ايران، بارش يكي از پارامترهاي آب و هوايي پايه براي ارزيابي بالقوه منابع آب بوده و هرگونه نوسان و تغيير مقدار بارش در بلندمدت قابل تامل است. از اين لحاظ، ارزيابي تغييرات مقدار بارش ايران، حايز اهميت است. در اين پژوهش، براي بررسي و ارزيابي روند بلندمدت بارش سالانه‌ي ايران از سري‌هاي زماني سالانه‌ي بارش41 ايستگاه هواشناسي ايران استفاده گرديده است. حداقل دوره‌ي آماري سري‌هاي زماني30 سال و حداكثر55 سال(2005-1951) مي‌باشد. بنهجاري سري‌هاي زماني با آزمون لايلي فورس و روند آن‌ها با استفاده از آزمون پارامتري لجانگ- باكس و ناپارامتري تاو كندال ارزيابي شده است. علاوه بر اين، از آزمون هم‌بستگي پيرسن براي برآورد نوع روند و شيب آن استفاده گرديده است. بطور كلي، نتايج آزمون‌ها، تغييرات روند (صعودي و نزولي) در بارش سالانه ايران را نشان نمي‌دهند. مقدار بارش سالانه ايستگاه‌هاي زابل، زاهدان، كاشان و اردبيل از روند نزولي برخوردار بوده كه معني‌داري روند تنها در ايستگاه زاهدان تاييد گرديد.

Precipitation is one of the basic variables for potential evalution of water resources and for this reason, any change in the amount of precipitation is very important. In this research, for examining and evaluation of the trend of long-term Iran annual precipitation, the yearly precipitation time series of 41 weather stations in Iran have been used. The least periodic statistical time series is 30 years and the most is 55(1951- 2005). The normality of time series has been evaluated bay Lilliefors test and its trend by Ljung-Box parametric test and Kendallʹs tau non-parametric test. Forthermore, for estimating the kind of trend and its gradient, the Pearson’s correlation coefficient (linear product-moment correlation coefficient) has been used. Generally, the results of tests do not show any trend in Iran annual precipitation. The amount of annual precipitation of Zabol, Zahedan, Kashan and Ardebil stations show a falling trend. The Significant trend was just confirmed in Zahedan station.