انگيزه‌هاي مصرف شبكه‌هاي ماهواره‌اي فارسي‌زبان (رابطه آن با ويژگي‌هاي جمعيت‌شناختي مخاطبان در ميان شهروندان قايم‌شهري)

Motivations Behind Consuming Persian-Language Satellite TV A Case Study of Qa’emshahr Citizens

هدف اساسي پژوهش حاضر، بررسي دلايل و انگيزه‌هاي مصرف شبكه‌هاي ماهواره‌اي فارسي‌زبان است. براي اين منظور 458 نفر از شهروندان قايم‌شهري كه بيننده شبكه‌هاي ماهواره‌اي فارسي‌زبان بوده‌اند، به روش نمونه‌گيري هدفمند ‌انتخاب شده‌اند. روش تحقيق، از نوع پيمايشي و روش جمع‌آوري داده‌ها، پرسشنامه محقق‌ساخته بوده است. يافته‌ها نشان مي‌دهد كه مخاطبان بيشتر از برنامه‌هايي كه جنبه تفريحي‌ـ سرگرمي و آگاهي‌بخشي دارند، استفاده مي‌كنند. ويژگي‌هاي جمعيت‌شناختي مخاطبان نيز تاثير زيادي بر ميزان و نحوه استفاده از برنامه‌هاي ماهواره‌اي دارد؛ به گونه‌اي كه مردان بيشتر از زنان، براي كسب آگاهي و اطلاع از اخبار و گزارش‌هاي سياسي به تماشاي ماهواره مي‌پردازند؛ در حالي ‌كه زنان بيشتر از مردان براي نيازهاي اجتماعي خود از ماهواره استفاده مي‌كنند. همچنين بر اساس يافته‌ها، اهميت استفاده از ماهواره براي كسب اطلاعات شناختي و سياسي، با بالا رفتن سن مخاطبان افزايش مي‌يابد و خشنودي استفاده از ماهواره براي سرگرمي در سنين پايين و بالاي 55 سال اهميت بيشتري دارد اما از طرف ديگر، استفاده اجتماعي از برنامه‌هاي ماهواره‌ در نزد مخاطبان، با افزايش سن رو به كاهش مي‌رود.

This article aims to study the reasons and motivations behind watching Persian-language satellite TV. A purposeful sampling was used to choose 458 individuals from Qa’emshahr citizens. A survey was carried out through a researcher-made questionnaire. The findings indicate that satellite television’s audience motivation for watching is for amusement and gaining information. The demographic attributes of the audience had a great effect on the extent and way of consuming satellite TV programs, so that men were more likely than women to watch satellite TV programs for gaining information and news on public affairs and political issues. This is while women watched satellite TV programs mainly for their social needs. In addition, according to the findings, the significance of using satellite TV for gaining cognitive and political information increases with the age of audience, and satisfaction with using satellite TV for amusement at lower ages and above 55 is of greater importance; however, social usage of satellite TV programs decreases as the age of audience goes higher.