بررسي فعاليت آنتاگونيستي جدايه هاي Bacillus spp. در كنترل بيماري ريشه گرهي گوجه فرنگي

در این بررسی قابلیت آنتاگونیستی یكصد و پنجاه جدایه باكتریایی باسیلوس در مقابل نماتد Meloidogyne javanicaبا آزمون سنجش زیستی ارزیابی شد. تأثیر ترشحات حاصل از سوسپانسیون 108×1 سلول در میلی‌لیتر هر‌یك از جدایه‌ها روی تخم و لارو نماتد ریشه گرهی در قالب طرح كاملاً تصادفی در سه تكرار بررسی شد. هشت سویه به‌عنوان جدایه‌های برتر برای مطالعات گلخانه‌های انتخاب شدند كه بیشترین درصد مرگ و میر لارو و تفریخ‌نشدن تخم را نشان دادند و نیز از نظر توانایی تولید آنزیم‌های پروتئاز، آلكالین پروتئاز و لیپاز مثبت ارزیابی شدند. بررسی‌های مورفولوژیك، فیزیولوژیك و بیوشیمیایی نشان دادند كه این سویه‌ها متعلق به گونه‌های B .cereus(Bag2.13، N2.2 و Ch1.2)، B. licheniformis(MA1.3، MA1.7) وFT1.7 ) Bacillus sp.، MD6.5 وMD 1.8) هستند. در بررسی‌های گلخانه‌ای مؤثرترین سویه‌ها، MD6.5 و Bag2.13 هستند.علائم ناشی از بیماری در گیاهان آلوده تیمار‌شده با این سویه‌ها به مقدار چشمگیری كاهش یافت. بررسی همبستگی به‌دست‌آمده بین قابلیت بیوكنترلی جدایه‌ها روی كنترل نماتد ریشه گرهی گوجه‌فرنگی در شرایط آزمایشگاه و گلخانه نشان داد كه همبستگی قابل قبولی به میزان 524/0-,بین ترشحات باكتریایی و درصد تفریخ‌نشدن تخم نماتد M. javanicaدر آزمایشگاه و شاخص گال در گلخانه وجود دارد. این اولین گزارش از كاربرد جدایه‌های باسیلوس بومی در كنترل نماتد ریشه گرهی گوجه‌فرنگی در گلخانه است.