واكنش تابعي حشرات كامل نر و مادۀ كفشدوزكHippodamiavariegataGoeze(Col.: Coccinellidae) روي شتة سبز هلو

واكنش تابعی به­دلیل توصیف نرخ شكار یك شكارگر در تراكم­های مختلف شكار و تعیین كارایی شكارگر در تنظیم جمعیت شكار حائز اهمیت است. كفشدوزك Hippodamiavariegataیكی از شكارگران مهم شته‌ها در ایران است كه در این پژوهش واكنش تابعی حشرات كامل نر و مادۀ آن روی تراكم‌های مختلف شتة سبز هلو در شرایط آزمایشگاهی (دمای 1± 25 درجة سلسیوس، رطوبت 10±70 درصد و دورة نوری 16:8 L:D) در گیاه كلزا ((Brassica napus L. رقم RGS003 مطالعه شد. به این منظور و برای افزایش دقت از پورة هم‌سن شته در آزمایش‌ها استفاده شد. آزمایش‌ها درون ظروف پتری و روی برگ كلزا به مدت 24 ساعت با 15 تا 20 تكرار انجام شد. براساس آزمایش‌های مقدماتی برای حشرات كامل ماده 2، 4، 8، 16، 32، 64، 80، 128 و برای حشرات كامل نر 2، 4، 8، 16، 32، 45، 70 شته در نظر گرفته شد. واكنش تابعی كفشدوزك‌های نر و ماده با مدل نوع دوم مطابقت داشت. برای تعیین پارامترهای قدرت جست‌و‌جوگری (a) و زمان دستیابی (Th) از معادلة راجرز استفاده شد. مقادیر قدرت جست‌و‌جوگری و زمان دستیابی به­ترتیب برای حشرات كامل نر 167/0 بر ساعت و 333/0 ساعت و حشرات كامل ماده 135/0 بر ساعت و 193/0 ساعت به‌دست آمد. با مقایسة واكنش تابعی حشرات كامل نر و ماده با استفاده از معادله تركیبی، مشاهده شد كه تفاوت معنی­داری در میزان نرخ حمله وجود ندارد، اما تفاوت معنی­داری در مقدار زمان دستیابی آن‌ها مشاهده شد. بنابراین، می­توان پیشگویی كرد كه توانایی كفشدوزك‌های ماده در كنترل شتة سبز هلو بیشتر از نرها است.