بررسي كيفرشناختي مقرّرات حمورابي، عبراني و ونديداد

The Penological Study of Hammurabi, Torah and Vandidad Codes

ونديداد يكي از بخش‌هاي پسين اوستاي نو است كه درباره انتساب آن به زمان زرتشت پژوهندگان، همداستان نيستند. حمورابي، در حدود 1850 قبل از ميلاد در بين‌النهرين به حكومت رسيد. دستور‌هاي وي، يكي از قديمي‌ترين قانون‌نامه‌هاي جهان است و در شمار صد واقعه عظيمي است كه جهان را متحول ساخته است. دين يهوديت از آن جهت كه در هزاره دوم پيش از ميلاد، دين را مبناي قانون و اصول اخلاقي قرار داده، منحصر به فرد است.اين مقاله به تطبيق احكام و قوانين كيفري قانون حمورابي، احكام يهوديت و ونديداد از لحاظ حقوقي پرداخته و شباهت ها و تفاوت ها و اقتباسات آنها از يكديگر را مي‌نماياند و همچنين مواردي مانند توبه، بهشت و جهنم و بخشش گناهان را كه بيشتر به جنبه‌هاي ديني مربوط است، بيان مي‌كند. اخلاق پزشكي، داوري خواستن از غيب، توبه، مستثنيات دِين، محيط زيست، طلاق، مهريه، رباخواري، بردگي و مجازات حيوانات از جمله موضوعاتي است كه با روش پژوهش توصيفي، تطبيقي و تحليلي مورد بررسي قرار گرفته است. بنابر يافته اين مقاله، گرچه پايتخت ساسانيان ميانرودان بوده و مي‌بايست قانون نامه رسمي آنان (ونديداد) بيشتر با مقررات حمورابي همنوا باشد، ولي شگفتا، ميزان مشابهت‌هاي تورات با قانون‌نامه حمورابي بيش از شباهت قانون‌نامه حمورابي با ونديداد است و حتي در برخي موارد حكمي از تورات لفظاً با قانوني از قانون حمورابي همانند است.