تبيين و نقد الگوي توسعه انساني

The Explanation and Criticism of Human Development

الگوي توسعه انساني عليرغم ظاهر زيبا و فريبنده‌اش فاقد محتوا و كمال لازم براي كشورهاي در حال توسعه است. محتواي «توسعه انساني متعارف» سكولار است، يعني، نسبت به دين و ارزش‌هاي ديني بي‌تفاوت است. اگر جامعه ديندار باشد، محتواي توسعه نيز تا حدودي ديني خواهد شد، اما سيستم و نهادهاي اصلي اين جامعه همچنان غيرديني خواهد بود. توسعه انساني مانند ديگر رويكردهاي كنوني توسعه به علل بنيادين و عوامل اصلي و مستقيم توسعه توجه كافي ندارد، و مساله توسعه‌نيافتگي را تحليل نمي‌كند، در حالي‌كه مشكل اصلي در همين نقطه مي‌باشد. اگر آسيب‌شناسي درستي از عقب‌ماندگي كشورها نداشته باشيم و فقط به آرزوها و بسط خواست انسان در مسير توسعه تكيه كنيم مساله حل نمي‌شود. اين تحقيقي اكتشافي است و پرسش اصلي اين است كه چرا الگوي توسعه انساني توانمندي لازم را براي حلّ مشكلات كشورهاي در حال توسعه به‌ويژه كشورهاي اسلامي ندارد؟ روش تحقيق در مرحله گردآوري اطلاعات اسنادي يا كتابخانه‌اي است و در مباحث توسعه به روش تحليلي عمل شده است. بخش‌هاي اصلي مقاله درباره چيستي، چرايي، چگونگي توسعه انساني، و چرايي عدم توانمندي الگوي توسعه انساني مي‌باشد. يافته‌هاي تحقيق نشان مي‌دهد كه اين الگو تفاوتي ميان حق و باطل قايل نيست و شاخص توسعه انساني فاقد تشخيص كشورهاي فاسد، ستمگر و وابسته از كشورهاي سالم، عادل و مستقل مي‌باشد.