روانشناسي شخصيت كاووس در شاهنامه

Psychology of Personality of Kavus in Sh?hn?meh

يكي از راه‌هاي ژرفا بخشيدن به داستان و تقويت تاثير آن بر مخاطب، پردازش درست و قوّتمند شخصيت است. فردوسي سخن‌سرايي داستان‌شناس است كه در عصر برون‌گرايي و كلّي‌نگري شاعران خراسان، خود و خواننده را با جزييّات روحي قهرمانانش همراه و درگير مي‌سازد اين پژوهش به تحليل روانشناسانه شخصيت كاووس در شاهنامه مي‌پردازد. فردوسي با استفاده از هر دو شيوه مستقيم و غيرمستقيم؛ يعني با بهره‌گرفتن از توصيف، گفت‌وگو، اظهار نظر شخصي، معرّفي توسّط خود شخصيت و يا از طريق ديگر قهرمانان مرتبط با داستان، هر شخصيت را به خواننده مي‌شناساند. كردار و رفتار شخصيت نيز از ديگر راه‌هاي رسيدن به ويژگي‌هاي او است. كاووس در روايت اپيزوديك شاهنامه، با يك شخصيت همه‌جانبه اصليِ نسبتاً پويا و خاكستري به خواننده معرّفي مي‌شود. از نظر روانشناسي و بر مبناي نظريه آيزنك، كاووس برون‌گراي ناپايدار صفراوي مزاج است؛ با تاثير «نهاد» در ساختار شخصيتي اش. كاووس بعضي ويژگي‌هاي روان‌رنجورخويان و روان‌پريش‌خويان را نيز دارد. او به صورتي قابل تامّل، به دليل عملكرد منفي، نقش وراثت و محيط را در شكل‌گيري شخصيتش خنثي مي‌كند.