اثربخشي برنامه مديريت رفتاري براي مادران بر كاهش مشكلات رفتاري كودكان ناشنوا

مقدمه: هدف از پژوهش حاضر، ضمن تدوين برنامه مديريت رفتاري براي مادران كودكان ناشنواي داراي مشكلات رفتاري، بررسي اثربخشي آن بر كاهش مشكلات رفتاري كودكان بود. روش: پژوهش حاضر از نوع شبه آزمايشي با طرح پيش آزمون- پس آزمون و پيگيري با گروه كنترل بود. جامعه آماري شامل كليه مادران كودكان ناشنواي كاشت حلزون شده داراي مشكلات رفتاري بودند كه تحت پوشش خدمات درمانگاه هاي توان بخشي و كاشت حلزون شهر تهران بودند. نمونه آماري، شامل20 نفر از مادران كودكان ناشنواي داراي مشكلات رفتاري بودكه به شيوه نمونه گيري در دسترس انتخاب و با گمارش تصادفي در دو گروه آزمايشي و گواه جاي گرفتند. جهت جمع آوري اطلاعات در زمينه مشكلات رفتاري كودكان، از فرم والدين سياهه مشكلات رفتاري پيش دبستاني آخن باخ و رسكورلا و همچنين مصاحبه نيمه ساختار يافته در سه مرحله پيشآزمون- پس آزمون و پي گيري استفاده گرديد. تدوين برنامه مديريت رفتار، بر اساس نظريه رفتارگرايي و با استفاده از اطلاعات به دست آمده از مصاحبه با مادران انجام گرفت. مادران گروه آزمايشي در جلسات آموزشي مديريت رفتار كه در ده جلسه دو ساعته تنظيم گرديد شركت نموده و مادران گروه گواه صرفاً برنامه هاي توان بخشي شنيداري را دريافت كردند. جهت تجزيه و تحليل داده ها از روش آماري تحليل واريانس با اندازه گيري مكرر استفاده گرديد. يافته ها: نتايج حاصل از تحليل داده ها نشان داد بين گروه آزمايشي و گواه در زمينه مشكلات رفتاري كودكان، در پيش آزمون، پس آزمون و پيگيري تفاوت معنادار وجود دارد. بدين معنا كه در گروه آزمايشي، مشكلات رفتاري كودكان كاهش معناداري داشته و اين كاهش در طول زمان نيز حفظ شده است. نتيجه گيري: با بهره گيري از برنامه تدوين شده حاضر و آموزش آن به مادران كودكان ناشنوايي كه داراي مشكلات رفتاري هستند، مي توان شاهد تاًثير آن در كاهش ميزان مشكلات رفتاري كودكان بود.