بررسي تطبيقي عوامل و موانع پذيرش شيوه هاي نوين آبياري در بين كشاورزان (مطالعه موردي: شهرستان مياندوآب)

شالوده اقتصاد روستايي بر فعاليت هاي كشاورزي استوار است و يكي از قديمي­ترين مسائل در كشاورزي، مسئله آبياري است. قرار گرفتن گستره وسيعي از ايران زمين در اقاليم خشك و نيمه خشك جهان از يك سو و از سوي ديگر توزيع نامناسب زماني و مكاني بارش، كمبود منابع آب و نيز مسئله انتقال آن از مسيرهاي طولاني از چالش هاي اساسي اين بخش است كه همواره پيش روي دست اندركاران اجرايي قرار دارد. در اين راستا، يكي از راهكارهاي موجود به كارگيري سيستم هاي آبياري تحت فشار است. پژوهش تحليلي ـ توصيفي حاضر به منظور شناخت عوامل اجتماعي ـ اقتصادي موثر در پذيرش سيستم هاي آبياري تحت فشار و ارزيابي تاثير اين سيستم ها در نواحي روستايي با پيمايشي در شهرستان مياندوآب انجام گرفت. بدين منظور، در نمونه گيري تصادفي از 162 بهره بردار آبياري مدرن شهرستان، 80 نفر انتخاب شدند و به همين تعداد نيز كشاورزاني كه از روش هاي سنتي آبياري استفاده مي كردند، برگزيده شدند. نتايج مطالعه نشان داد متغيرهاي اجتماعي ـ فردي (شامل سن، تحصيلات، شغل اصلي، محل سكونت، تبليغ و ترويج و علايق شخصي) و متغيرهاي اقتصادي (شامل مقياس مزارع، مالكيت ماشين­آلات، اعتبارات دولتي، تامين برق ارزان، حمايت و همكاري دولتي در اجرا و محدوديت منابع آب)، اثر معناداري در پذيرش سيستم هاي تحت فشار دارند و كاربرد اين روش ها از طريق افزايش در عملكرد، افزايش در سطح زير كشت و كيفيت محصول، تسهيل عمليات آبياري و كاهش هزينه ها و صرفه جويي در مصرف آب، نوسانات درآمدي بهره­برداران مدرن را كاهش داده است و با افزايش رضايت شغلي آنها، انگيزه ماندگاري را ارتقا داده است.