قراردادهاي مشاركت تجاري در دوره ايلامي قديم

نوشته هاي باقي مانده از دوره هزار ساله ايلامي قديم، از حدود 2500 تا 1500 ق م. به زبان ايلامي نادر هستند، اما از شوش در دوره سوكل مخ­ها؛ يعني نيمه اول هزاره دوم ق م. چند صد سند حقوقي به جا مانده­است كه منبعي دست اول براي مطالعه تاريخ اجتماعي و اقتصادي ايلام فراهم مي­كند. مقاله حاضر در ضمن ويرايش و ترجمـه فارسي و انگليسي دو سند مشاركـت براي سفرهاي تجـاري، به تحليـل شكل و محتواي اين اسنـاد پرداخته و چنين مطالعه تطبيقي با قانون حمورابي كه تقريباً همزمان با اسناد شوش بوده­است، نكات تازه­اي را درباره مقررات كلي راجع به سفرهاي تجاري نشان مي­دهد. به نظر مي­رسد كه اگر خسارت ناشي از حمله دشمن يعني حملات مسلحانه بود، طبق قواعد كلي تاجر مسوول از دست رفتن سرمايه نبوده است. از سوي ديگر، شروط مقرر در قراردادها، اعمال اين قاعده كلي را ظاهراً محدود مي كرده است. علاوه براين اسناد حاضر اطلاعات تازه­اي راجع به نقش اقتصادي معابد به دست مي­دهند.