ماهيت سياسي جريان‌هاي تكفيريِ سوريه

• Political Nature of Takfiri Groups of Syria

آغاز اعتراض‌هاي سياسي سال 2011 در سوريه، فرصت مناسبي براي ورود بازيگران سياسي گوناگون به عرصه تحولات اين كشور مهيا كرد. گروه‌هاي تكفيري هم با ورود به ميدان سياست سوريه، مسير تحولات را به سمت مبارزه‌هايِ مسلحانه و خشونت‌آميز سوق دادند و به يكي از مهم‌ترين بازيگران سياسي تبديل شدند. با توجه به كنش‌هاي سياسي خشونت‌آميز، گستره قدرت و فعاليت اين گروه‌ها و هم‌چنين شناخت ماهيت اين گروه‌ها به پرسشي مهم و ضروري تبديل شده است. اين مقاله كه با روش كتابخانه‌اي و اسنادي و رويكرد توصيفي ـ تحليلي و با ابتنا بر نظريه شكاف‌هاي اجتماعي ـ سياسي و نظريه سطح تحليل چندلايه‌اي كردل و ولف نگاشته شده، بر اين فرضيه استوار است كه جريان تكفيري سوريه ماهيتي چندوجهي دارد. از يك‌سو داراي خصيصه‌اي فرقه‌اي است كه برآمده از شكاف‌هاي تاريخي مذهب ـ پايه و مناسبات قدرت بين اقليت و اكثريت مذهبي است، و از ديگر سو شخصيت و سازمان چندمليتي برون‌زاي اين جريان، با نفي بنيان‌هاي اجتماعي صرفاً داخلي، ماهيت ابزاري آن را با مداخله عناصر ژيوپليتيك و نقش‌آفريني بازيگران منطقه‌اي و فرا منطقه‌اي برجسته مي‌كند.

Start of political protests in Syria in 2011, provided a proper opportunity for involvement of different political actors including Takfiri groups in Syrian political scene. These groups changed the peaceful protests to violent one after their engagement. Concerning their violent political behavior and scope of their power and activities, undrestanding of their nature is necessary question to be adressed. This descriptive-analytical article, inspired by the theory of social cleavages and multi-layer level of analysis theory, is based upon this statement as hypothesis: Takfiri groups have multi-faceted nature. In one hand they represent sectarian nature, based on religious-centered, majority-minority relationship and historical and cultural cleavage of Syrian society and in the other show their multi-national, external-oriented and instrumental aspect which reflet the geostrategic and geopolitical interests of foreign regional and ultra-regional actors such as U.S.A, Saudia Arabia and Turkey.