اثر بي ثباتي تجاري بر رشد زيربخش هاي كشاورزي در ايران

در اين مطالعه، با استفاده از شاخص لاو بي ثباتي درآمدهاي صادراتي و وارداتي زيربخش هاي كشاورزي ايران طي دوره ي 89-1375 محاسبه و تاثير آن بر رشد زيربخش ها بررسي شد. نتايج برآورد مدل رشد سولو با استفاده از داده هاي تابلويي و روش اثرات ثابت نشان مي دهد كه به ازاي يك درصد افزايش بي ثباتي صادرات و واردات، به­ترتيب 024/0 و 038/0% رشد زيربخش هاي كشاورزي كاهش مي يابد. بي ثباتي صادرات و واردات، ريسك تجارت خارجي را افزايش و به تبع آن فعاليت در اين بازارها را كاهش مي دهد. در اين صورت تجار و كشاورزان ريسك گريز فعاليت خود را محدود كرده و سرمايه­ي خود را به صنايع ديگر كه اطمينان بيشتري دارد، منتقل مي كنند. همچنين مدل رشد زيربخش هاي كشاورزي به­صورت جزيي برآورد شد. نتايج بيانگر رابطه­ي مستقيم بي ثباتي صادرات با رشد زيربخش هاي زراعت-باغباني و دامپروري مي باشد. در واقع افزايش بي ثباتي صادرات سبب شده تا دريافتي هاي ارزي از اين طريق، منبع غيرقابل اعتمادي براي تامين مالي پروژه هاي سرمايه اي باشد. بدين روي به دلايل احتياطي منطقي به نظر مي رسد كه فعالان در اين زمينه، منابع تامين اعتبار خود را تنوع ببخشند كه اين تنوع، سبب افزايش رشد شده است. اثر اين شاخص بر رشد زيربخش هاي شيلات و جنگلداري منفي برآورد شده است. همچنين بي ثباتي واردات با رشد زيربخش جنگل­داري رابطه­ي مستقيم و بر رشد ساير زيربخش ها اثر منفي داشته است. لذا با توجه به اين نتايج، اتخاذ سياست هايي جهت جلوگيري از ايجاد بي ثباتي و كاهش پيامدهاي حاصل از آن مي­تواند بر رشد، اشتغال و سرمايه­گذاري در زيربخش­هاي كشاورزي و رفاه خانوارهاي روستايي و كشاورز تاثير مثبت داشته باشد.