گفتمان ولايتعهدي امام رضا(ع) ميان دو رويكرد «زيست ـ قدرت» و «زيست ـ سياست»

Imam Reza’s(A.S) Discourse of Successorship: In_between “Bio-Power” and “Bio-Politics” approaches

طرح موضوع ولايتعهدي امام رضا(ع) توسط مامون عباسي، يكي از حوادث بسيار مهم تاريخي است كه به‌شدت با مسيله امامت، حاكميت و حكومت اسلامي مرتبط بوده و نيازمند تحليل گفتماني ويژه مي‌باشد. دوره مامون يك دوره استثنايي در تاريخ عباسيان است كه با جريان‌هاي مختلف سياسي ـ اجتماعي و فرهنگي ـ ديني روبرو بوده كه نيازمند ظهور گفتماني شده است كه بر پايه «ولايتعهدي» مبتني مي‌باشد. اين مقاله درصدد است تا «گفتمان ولايتعهدي» را به‌مثابه يك گفتمان موثر در طرح ديدگاه‌هاي مربوط به «سلطه» و «تدبير» بر اساس رويكردهاي «زيست ـ قدرت» و «زيست ـ سياست» مورد تحليل قرار داده و برخوردهاي مامون عباسي (رويكرد سلطه) و حضرت امام رضا(ع) (رويكرد تدبير) را بر پايه آن و با روش «پدام» مورد ارزيابي قرار دهد.

The issue of Imam Reza’s becoming al-Ma’mun’s successor, offered by al-Ma’mun himself, is an important historical events highly associated with issues including Imamate, sovereignty and Islamic rule and requires special discourse analysis. Al-Ma’mun’s era was a particular period in Abbasid history which experienced different political-social and cultural-religious flows and therefore requires a succession-based discourse. This article seeks to analyze the succession discourse as an effective issue in presenting viewpoints regarding “domination” and “contraption” based on “bio-power” and “bio-politics” approaches. It also evaluates al-Ma’mun’s treatment (domination approach) and Imam Reza’s treatment (contraption approach) based on this discourse and through PEDAM method.