بررسي مديريت سود مبتني بر اقلام تعهدي و مديريت واقعي سود در دوره‌هاي قبل و بعد از تصويب قانون بازار اوراق بهادار ايران

Investigating Accrual-Based and Real Earnings Management in Pre- and Post-Securities Market Act Periods

پژوهش حاضر به بررسي نقش قانون بازار اوراق بهادار ايران (مصوب سال 1384) در رابطه با مديريت سود مبتني بر اقلام تعهدي و مديريت سود واقعي مي‌پردازد. با توجه به تفكيك كامل مقام ناظر و مقام اجرايي، تاكيد بر شفافيت اطلاعات و در نظر گرفتن مجازات‌هايي براي فعاليت‌هاي گزارشگري غيرواقعي مديران، انتظار مي‌رود پس از تصويب اين قانون، ريسك مديريت اقلام تعهدي افزايش، و در نتيجه، استفاده از آن كاهش يافته باشد و در عوض، مديريت واقعي سود افزايش يافته باشد زيرا كشف آن نسبتاً دشوارتر است. براي بررسي اين موضوع، از اقلام تعهدي اختياري به عنوان معيار مديريت سود تعهدي و از تركيب جريان نقد عملياتي غيرعادي، هزينه‌هاي توليدي غيرعادي و هزينه‌هاي اختياري غيرعادي به عنوان معيار مديريت واقعي سود استفاده شد و فرضيات پژوهش با استفاده از داده‌هاي ?? شركت پذيرفته شده در بورس، طي يك دوره ده ساله (از پنج سال قبل تا پنج سال پس از تصويب قانون) مورد آزمون قرار گرفت. يافته‌ها نشان داد وقتي شرايط اقتصادي، تفاوت‌هاي خاص شركت‌ها، و برخي ديگر از عوامل تاثيرگذار بر مديريت سود را از طريق تحليل رگرسيون چندگانه كنترل مي‌كنيم، در دوره پس از تصويب قانون بازار اوراق بهادار، مديريت سود تعهدي روندي كاهشي داشته است اما مديريت واقعي سود روند افزايشي پيدا كرده است. در واقع، مديران تا حدي روش‌هاي مديريت واقعي سود را جايگزين دستكاري اقلام تعهدي نموده‌اند.

Earnings management has negative impact on the transparency of financial information, and leads to decreasing the quality of financial reporting process. Earnings management can be limited by corporate governance. Legal supervision is one of the outside strategies for corporate governance and responsibility, which has an undeniable role in confronting such situations. Thus, the objective of this study is investigating the role of Security Market Act as supervisory process over capital market in Iran, in opposition to earnings management (accrual-based and real earnings management). To investigate this issue, discretionary accruals and a combination of abnormal cash flow (from operations, abnormal product expenses and abnormal discretionary expenses) have been considered as proxies for accrual-based earnings management and real earnings management, respectively. The collected data from a sample of 97 companies, listed in the Tehran Stock Exchange in the years 2001 to 2010, was analyzed by multiple regression analysis. The results indicated that there are a significant and negative relationship between accrual-based earnings management and Security Market Act, and a significant and positive relationship between real earning management and this Act.