اثر رقم، سرما و پاكلوبوترازول بر رشد، محتواي كلروفيل و جراحت غشاي سلول در گياهچه لوبيا

Effect of cultivar, cold and paclobutrazol on growth, chlorophyll content and cell membrane injury in Phaseolus vulgaris plantlet

پاكلوبوترازول از جمله تنظيم‌كننده‌های رشد گياهی از گروه تريازول‌ها است كه می‌تواند گياهان را از انواع تنش‏ها محافظت كند. پژوهش حاضر، برای بررسی اثر غلظت پاكلوبوترازول (0، 25 و 50 ميلی‌گرم در ليتر) بر كاهش آسيب‌های ناشی از تنش سرما (دمای 5 درجه سانتيگراد) روی گياهچه‌های دو رقم لوبيا (لوبيا سفيد رقم دانشكده و لوبيا قرمز رقم صياد) اجرا شد. نتايج نشان داد كه تنش سرما طول، وزن تر و خشك ريشه، بخش هوايی و ميزان كلروفيل را كاهش و درصد نشت الكتروليتی از غشای سلول‌ها را افزايش داد. پاكلوبوترازول موجب كاهش طول، وزن تر و خشك بخش هوای گرديد اما در شرايط تنش موجب افزايش وزن خشك ريشه‏ها شد. علاوه بر اين، زمانی كه گياهان تيمار شده با پاكلوبوترازول در معرض تنش سرما قرار گرفتند، ميزان نشت الكتروليتی كمتری نسبت به شاهد نشان دادند. تيمارگياهچه‌ها با پاكلوبوترازول ميزان كلروفيل را در شرايط تنش و غيرتنش افزايش داد. رقم لوبيا سفيد نسبت به سرما حساس‌تر از لوبيا قرمز بود و اثر پاكلوبوترازول نيز در افزايش مقاومت به سرما در لوبيا سفيد قوی‌تر از لوبيا قرمز بود. بنابراين، می‌توان نتيجه گرفت كه پاكلوبوترازول توانايی پاسخ گياه به تنش سرما را بهبود مي‏بخشد و اين اثر به ويژه در ارقام حساس‌تر به سرما بيشتر مشهود است.

The paclobutrazol is one of plant growth regulators from triazoles group that is able to protect plants against environmental stress conditions. This experiment was carried out to investigate paclobutrazol (0, 25 and 50 mg/L) effects on reduction of injuries caused by low temperature (5±1ºC) stress in two cultivars of Phaseolus vulgaris [Daneshkadeh cv. (white bean) and Sayyad cv. (red bean)]. The results showed that low temperature stress, reduced fresh weight and dry matter and also reduced length of shoots and roots and leaf chlorophyll contents but increased electrolyte leakage percentage. Paclobutrazol treatment reduced fresh weight and dry matter and length of shoots but increased root dry weight and root development. Moreover, paclobutrazol-treated plants, when exposed to the cold stress condition, showed electrolyte leakage percentage less than control plants. Treatment of seedlings with paclobutrazol led to an increase in chlorophyll contents, either in stress or non stress conditions. White bean was more sensitive to cold than red bean and paclobutrazol affected white bean more than red bean. Therefore, it could be concluded that paclobutrazol treatment improved ability of plant responses to the cold stress and this effect was more remarkable in cold sensitive cultivars.