بررسي شيوه‌هاي طبقه‏‌بندي اعضا در تلويزيون بي‌بي‌سي فارسي: رويكردي تحليل گفتماني به برنامه‌هاي متمركز بر موضوع‏‌هاي ديني «پرگار»

A Study on Membership Categorization of BBC Persian TV: (A Discourse Analysis Approach towards Pargar Programs, focusing on Religious Subjects)

طبقه‏بندي اعضا ، اصطلاحي است كه ابتدا هاروِي ساكس در اواسط دهه 1960 مطرح كرد. كوشش‌هاي اوليه ساكس به ارايه طرح اوليه‏اي از ابزار طبقه‏بندي اعضا (MCD) انجاميد كه در آن به خودِ طبقه‏ها و ويژگي‌هايشان پرداخت. مقاله حاضر، با هدف بررسي شيوه‌هاي طبقه‏بندي اعضا به‌مثابه رويكردي تحليل گفتماني، با بررسي برنامه‌هاي متمركز بر موضوع‌هاي ديني پرگار كه در فاصله سال‏هاي 1389 تا 1392 از تلويزيون بي‌بي‌سي فارسي پخش شده‏اند، تلاش مي‏كند عناصر كليدي كار ساكس در پيوند معناشناسانه با الگوي سه‌مرحله‌‌‌‌‌اي نورمن فركلاف را، توصيف، تفسير و تبيين ‏كند. نتايج بدست‏آمده، گوياي آن است كه تنها در حدود يك‌سوم واژه‌ها و تعابير استفاده‌شده براي اسلام به‏نسبت مثبت بوده و دوسوم ديگر، منفي و در بسياري از مواقع مبتني‌بر كليشه‌هاي ضداسلامي بوده است. تحليل گفتمان انتقادي اين برنامه‌ها با محوريت برنامه ذات اسلام نيز نشان داد كه پرگار، اسلام را به‏طورعمده دين خشونت، تحجر، ناراستي، ضدمدرنيسم و ناقض حقوق بشر معرفي كرده‏است.

Membership Categorization, first explored as a term by Harvey Sacks in the mid-1960s. The primary efforts of Sacks led to present the Membership Categorization Devices (or MCDs), in which the categories and their characteristics introduced. This article, studies the procedures of Membership Categorization as a discourse analysis approach, towards Pargar Programs, focusing on Religious Subjects broadcasted from BBC Persian during 2010 to 2012, trying to find key points of Sacks’ work in combination with Norman Faircloughʹs semantics of three levels of description, interpretation and explanation. Findings show that just around one of the three words which representing Islam, were relatively positive, while the two of them, were negative and usually based on anti-Islamic stereotypes. Critical Discourse Analysis (CDA) of these programs emphases on one episode (Islam Nature) also shows that Pargar represented Islam as a religious of violence, putrefaction, untruth, anti-modernism, and anti human rights.