نقش كاربري‌هاي اطراف رودخانه سياهرود قايم‌شهر روي باقيمانده آفتكش‌هاي ارگانوفسفره و ارگانوكلره موجود در آب و رسوب

The Role of Agricultural and Residential Land-uses on Organophosphorus and Organochlorine Pesticides Residues in Water and Sediments of Siahrud River, Qaemshahr

در اين تحقيق تاثير كاربري‌هاي اطراف رودخانه سياهرود قايم‌شهر روي غلظت باقيمانده آفت‌كش‌ها در آب و رسوب بررسي شد. 11 سم ارگانوكلره (2,4ʹ-DDD، 2,4ʹ-DDE، 2,4ʹ-DDT، 4,4ʹ-DDD، 4,4ʹ-DDE، 4,4ʹ-DDT، Aldrine، deldrin، ?-HCH، B-HCH و ?-HCH) و 3 سم ارگانوفسفره (Chlorpyrifos، Diazinon و Edifenphos) در آب و رسوب رودخانه سياهرود قايم‌شهر در 7 ايستگاه (7 كاربري) و در سه فصل تابستان (فصل پرمصرف) بهار (فصل خشك يا كم‌باران) و پاييز (فصل تر يا پرباران) نمونه‌برداري شدند. سموم موجود در آب از طريق كارتريج و حلال شستشودهنده اتيل استات و سموم موجود در رسوبات با روش حلال- حلال (نرمال هگزان- دي‌كلرومتان) و حمام فراصوتي استخراج شدند و براي تميزسازي از ستون حاوي فلوريسيل نيمه‌فعال استفاده شد و از طريق دستگاه GC/ECD اندازه‌گيري شدند. در نمونه‌هاي آب مقدار غلظت DDT‌ها از مقدار LOD تا 050/0 و سيكلودي آن‌ها از LOD تا 020/0 و HCH‌ها از LOD تا 780/0 و آفت‌كش‌هاي ارگانوفسفره تا ?g/l86/1 و در نمونه‌هاي رسوب DDT‌ها از LOD تا 080/0 و سيكلودي آن‌ها تا ?g/gdw 040/0 و HCH‌ها تا ?g/gdw 170/0 و آفت‌كش‌هاي ارگانوفسفره تا ?g/gdw 29/3 بوده است. نتايج نشان مي‌دهد كه در خصوص بقاياي سموم ارگانوكلره در آب، بيشترين تاثير را كاربري مسكوني و بعد از آن كاربري كشاورزي داشته و در رسوب بيشترين تاثير براي كاربري كشاورزي و مسكوني بوده است و در خصوص بقاياي سموم ارگانوفسفره، هم در آب هم در رسوب، به ترتيب كاربري‌هاي كشاورزي و باغات، مسكوني و كشاورزي (شاليكاري) بيشترين تاثير را داشته‌اند. كمترين تاثيرات مربوط به كاربري‌هاي جنگل، كشاورزي 1، مسكوني 1 (شهر قايم‌شهر) و كشاورزي 3 است. در تمامي نمونه‌هاي آب و رسوب، در همه ايستگاه‌ها و در سه فصل، غلظت سموم آلي فسفره به علت مصرف فعلي آن‌ها بيشتر بود.

In this research, the effect of Land-uses surrounding Siahrud River in Qaemshahr (Iran) on concentrations of pesticides residues in water and sediment was surveyed. 11 Organochlorine (2,4ʹ-DDD، 2,4ʹ-DDE، 2,4ʹ-DDT، 4,4ʹ-DDD، 4,4ʹ-DDE، 4,4ʹ-DDT Aldrine deldrin، ?-HCH، B-HCH، ?-HCH) and 3 Organophosphorus (Chlorpyrifos، Diazinon، Edifenphos) pesticides was sampled in water and sediments of river in seven stations and 3 seasons and measured by GC/ECD. In the water, the amount of DDTs concentration was from LOD to 0.050 ?gr/lit, cyclodienes from LOD to 0/020, HCHs from LOD to 0.78, organophosphorus pesticides to 1.86 ?gr/lit and in the sediment, DDTs was from LOD to 0.080 ?g/gdw, cyclodiene pesticides to 0.04, HCHs to 0.17 and organophosphorus pesticides to 3.29 ?g/gdw. The results show that for organochlorine pesticides residues in the water, the highest effect is related to residential land-use and then it is agricultural land-use and in the sediment, the highest effect was for agricultural land-use and then residential land-use. Agricultural and gardens Land-use, residential and agricultural (rice planting) Land-uses had the highest effect on organophosphorus pesticides residus both in water and in sediment. The lowest effect was related to forest, agricultural 1, Residential 1 (Quemshahr) and agricultural 3 land-uses.