سنگ شناسي، كاني‌شناسي منطقه هاي دگرساني و پي جويي هاي ژيوشيميايي در منطقه ي جنوب باختري سرخ كوه، شرق ايران

Petrography, mineralogy of alteration zones, and geochemical exploration in Southwest of Sorkh Kuh prospect area, Eastern Iran

منطقه ي پي جويي جنوب‌ باختري سرخ كوه در 120 كيلومتري جنوب باختري بيرجند و در بخش باختري بلوك لوت قرار گرفته است. بنابر بررسي هاي زمين‌شناسي، منطقه ي مورد نظر از سنگ‌هاي آتشفشاني با تركيب آندزيت و بازالت تشكيل يافته كه نفوذ توده‌هاي نفوذي با تركيب هورنبلند ديوريت، هورنبلند توناليت و بيوتيت مونزونيت در آن ها موجب دگرساني وسيع و كاني‌سازي شده است. كاني‌شناسي زون‌هاي دگرساني براساس بررسي هاي دورسنجي، صحرايي، سنگ نگاري و XRD شامل كلريت، اپيدوت، كربنات، سريسيت، كوارتز، كايولينيت و ناتروآلونيت است كه در قالب 5 زون دگرساني پروپيليتيك، آرژيليك، كربناتي، كوارتز- سريسيت- پيريت و سيليسي قابل تفكيك اند. كاني‌سازي به شكل‌هاي پراكنده، رگچه اي و رگه‌اي ديده مي‌شود. كاني‌سازي رگه‌اي با راستاي شمال‌باختري- جنوب خاوري در سنگ ميزبان هورنبلند ديوريت پورفيري تشكيل شده و عبارتند از كوارتز، كالكوپيريت، پيريت و كاني هاي ثانويه. كاني‌سازي پراكنده و رگچه اي نيز شامل كوارتز، پيريت، مگنتيت، كالكوپيريت و كاني هاي ثانويه است كه در بيوتيت مونزونيت دگرسان شده و هورنبلند ديوريت پورفيري مشاهده مي شود. كاني هاي ثانويه شامل كالكوسيت، كووليت، مالاكيت، آزوريت، هماتيت و گوتيت در منطقه ديده مي شوند. بررسي هاي ژيوشيميايي رسوب هاي رودخانه‌اي نشان دهنده ي دامنه ي تغييرات برخي عناصر نظير مس از 48 تا 92، سرب از 16تا 22 و روي از 27 تا 123 گرم درتن است. در ژيوشيمي خرده‌سنگي نيز ناهنجاري مس تا 5 درصد، آرسنيك تا 3/1 درصد، موليبدن تا 150، سرب تا 362 و روي تا 743 گرم درتن و طلا تا 278 ميلي گرم در تن شناسايي شده اند. بيشترين ناهنجاري ژيوشيميايي در كاني سازي نوع رگه اي در شمال باختري گستره مشاهده مي‌شود. شواهد مختلف سنگ شناسي، نوع و گسترش دگرساني، شكل كاني سازي و ناهنجاري هاي ژيوشيميايي نشان دهنده ي كاني سازي احتمالي مس پورفيري در منطقه بوده كه نيازمند بررسي هاي پي جويي تفصيلي است.

The sowthwest of Sorkh kuh prospecting area is located in 120 km SW of Birjand city, western Lut Block. Geology of this area comprising andesitic and basaltic volcanic rocks, which have intruded by intrusive rocks such as hornblende diorite, hornblende tonalite, and biotite monzonite caused extensively alteration and mineralization. Based on remote sensing, field survey, petrography, and XRD, mineralogy of alteration zones are chlorite, epidote, carbonate, sericite, quartz, kaolinite, and natroalunite, so the alteration had been divided into 5 zones: porphyritic, argillic, carbonatic, quartz-sericite-pyrite, and silicification. Disseminated, stockwork and vein type of mineralization have been observed. The vein type of mineralization has NW-SE trend and hosted by hornblende diorite porphyry. This type of mineralization includes quartz, Chalcopyrite, pyrite, and secondary Cu-Fe minerals. Disseminated and stockwork mineralization is consist of quartz, pyrite, magnetite, chalcopyrite, and secondary minerals that formed in altered biotite monzonite and hornblende diorite porphyry rocks. Chalcocite, covellite, malachite, azurite, hematite, and goethite are the secondary minerals in this area. Geochemical studies of stream sediments show anomalies in some elements such as 48-92 ppm Cu, 16-22 ppm Pb, and 27-123 ppm Zn. In lithogeochemical samples, 5% of Cu, 1.3% of As, 150 ppm of Mo, 362 ppm of Pb, 743 ppm of Zn, and 278 ppb of Au have meseaured. The highest anomalies was related to vein type mineralization in NW of area. Different factors such as petrology, alteration type and development, mineralization form and geochemical anomalies are the evidences for probably porphyry copper deposit in the area that need more exploration studies.