اثر پوست مركبات و زمان بر تثبيت روي و نيكل در خاك

بررسي و شناسايي عوامل آلاينده در خاك امري ضروري است. تكنيك­هاي مختلفي براي كاهش مقدار يون­هاي فلزي از محيط آلوده وجود دارد كه هر كدام از آن­ها داراي مزايا و معايبي بر اساس سادگي، انعطاف پذيري، موثر بودن فرآيندها، قيمت، مشكلات تكنيكي و نگهداري مي­باشند. استفاده از جاذب­هاي آلي يكي از تكنيك­هاي جديد با هزينه اقتصادي مناسب مي­باشد. در اين مطالعه پوست مركبات به­عنوان يك جاذب آلي ارزان قيمت در كاهش قابليت تحرك عناصر روي و نيكل به عنوان تابعي از زمان مورد بررسي قرار گرفت. بدين منظور يك نمونه خاك در آزمايشگاه به طور مصنوعي و جداگانه با محلول­هاي حاوي روي و نيكل با غلظت 600 ميلي­گرم بر ليتر آلوده شد. پس از آماده سازي خاك آلوده 5 درصد جاذب (پوست مركبات) به نمونه­هاي خاك اضافه شد. در فواصل زماني 3 ساعت 1، 3، 7 ، 14، 21 و 28 روز نمونه­برداري از آن­ها صورت گرفت. آزمايش با 2 تيمار، خاك آلوده شده همراه با پوست مركبات و خاك آلوده شده بدون پوست مركبات به­عنوان شاهد در طرح كاملا تصادفي انجام شد. آناليز آماري با استفاده از نرم افزار SAS (نسخه 1/ 9) و آزمون دانكن در سطح 5 درصد انجام شد. نتايج نشان داد كه پوست مركبات در ابتدا به­دليل تاثير بر كاهش پي­اچ خاك و فراهم كردن شرايط براي انحلال فلزات جذب شده، موجب افزايش نسبي قابليت تحرك فلزات در خاك مي­شوند، اما در ادامه گذشت زمان و طولاني شدن دوره انكوباسيون منجر به افزايش جذب فلزات بر سطوح جاذب آلي شده و در نتيجه قابليت انحلال و تحرك آنها در خاك كاهش مي­يابد. ميانگين غلظت روي در خاك شاهد و تيمار شده با پوست مركبات به ترتيب 8/ 107 و 3/ 98 ميلي­گرم بر كيلوگرم و ميانگين غلظت نيكل به ترتيب 5/ 144 و 4/ 134 ميلي­گرم بر كيلوگرم بدست آمد. در هر دو عنصر تفاوت بين تيمار شاهد و پوست مركبات معني­دار بود.