ديدگاه عطار نيشابوري در خصوص عدم

The Viewpoint of ‘Attār about Non-Being (‘Adam)

مساله عدم به موازات مساله وجود، يكي از مهم‌ترين مباحثي است كه همواره در شمار افكار اصلي فلاسفه و عرفا بوده است. عطار نيشابوري، با تسلط در مباني حكمت و عرفان اسلامي، ديدگاه خود را در خصوص عدم با اشارات لطيف و مضمون آفريني‌هاي ظريف به وضوح نمايان ساخته است. از ديدگاه عطار؛ «عدم، عدم به نام است» و در واقع يك مرحله از مراحل ظهور نور وجود به شمار مي‌آيد. وي در استدلالي ديالكتيكي بيان مي كند: وراي ذات حق چيز دگري نيست و دو عالم فرزند عدم اند و ندر نگاه عشق است كه عدم و وجود يكسان مي گردد. اين پژوهش كه به روش اسنادي انجام شده، نخست نگرش هاي بزرگان در خصوص رابطه عدم و وجود، قلمرو معنايي عدم، خاستگاه مطلق هستي و چشم انداز معنايي فنا و مرگ رت مورد بررسي قرار داده است. سپس با ذكر اشعاري از عطار به جهان بيني وي در اين زمينه پرداخته است؛ زيرا در پرتو شناخت دقيق سهم معرفتي عطار، از عدم مي توان بسياري از دقايق و نكات تصوف و عرفان اسلامي را تجزيه و تحليل نمود.