جايگاه يادگيري ضمني و غيرمستقيم در آموزش اخلاق

رويكرد عقل گرا سال هاي متمادي بر فضاي آموزش ارزش ها حاكم بوده است. تمركز يك جانبه و افراطي بر اين رويكرد، سبب غفلت از بخش وسيعي از يادگيري هاي ضمني انسان و داوري هاي اخلاقي شهودي او ـ كه منشا بسياري از رفتارهايي اخلاقي هستند ـ شده است. مسئله اين پژوهش آن است كه چرا آموزش هاي مستقيم و استدلالي در حوزه ارزش ها، به تنهايي تحقق اخلاق را در رفتار متربيان تضمين نمي كند؟ به نظر مي رسد آموزش مستقيم و كلامي ارزش ها، تنها منبع يادگيري اخلاقي انسان نيست؛ بلكه بخش وسيعي از يادگيري هاي انسان به صورت ضمني و در قالب تجارب واقعي او صورت مي پذيرد. براي بررسي اين فرضيه، ديدگاه هاي جديد در مورد يادگيري هاي ضمني، عملي و ادراكات شهودي بررسي و اثبات شده است كه يادگيري اخلاقي انسان از دو طريق مستقيم و ضمني صورت مي گيرد و البته با وجود همكاري و تعامل اين دو شيوه، اغلب داوري ها و اعمال اخلاقي ما به صورت شهودي انجام مي گيرد. اين داوري ها ريشه در تجارب اوليه زندگي و تعاملات غيركلامي فرد ـ محيط دارد كه از يادگيري هاي ضمني ناشي شده اند. در پايان نيز پيشنهادهايي براي اثربخشي بيشتر برنامه هاي آموزش اخلاقي مطرح شده است.