جايگاه الگوهاي معماري پايدار در معماري بومي روستايي (مطالعه موردي: روستاي هلسم، استان ايلام)

بحران انرژی در دهه هفتاد میلادی و در ادامه آن مشكلات زیست­محیطی، بر بسیاری از فعالیت­های انسانی سایه افكند و باعث شد، حوزه طراحی معماری به عنوان یكی از عوامل موثر در مصرف بالای انرژی با چالشی سخت مواجه گردد. از این­رو مسئله حفظ محیط­زیست، نیاز نسل­های آینده و بهره­گیری از انرژی­های رایگان مفهوم جدیدی را با عنوان «پایداری» در همه علوم وارد نمود. بر اساس مطالعات صورت گرفته بسیاری از بناهای بومی و سنتی كشورمان، به طور نسبی اصول معماری پایدار را رعایت نموده­اند، از این میان معماری بناهای روستایی به عنوان نمونه بارزی از بومی­داری، معیارهای همراهی با پایداری را از قبیل حفظ محیط­زیست و استفاده از عوامل مفید اقلیمی در درون بنا را با نگاه به عناصر شكل­­دهنده معماری بومی از قبیل فرهنگ، اقتصاد، اجتماع و طبیعت به درستی رعایت نموده است. در این پژوهش با بررسی میدانی بناهای بومی روستای هلسم، مشاهده گردید كه بافت و ساختمان­های این روستا بر اساس اقلیم شكل گرفته است. استفاده از ایوان كوچك در نما برای بهره­مندی از نسیم در تابستان، یا ساخت دیوارهای قطور، بازشوهای كوچك، فرم و نحوه استقرار بنا، جهت­گیری معابر و استفاده از مصالح محلی در جهت اصولی شكل گرفته­اند كه می­توان آن­ها را نمونه­هایی از اصول معماری پایدار در معماری بومی روستایی قلمداد نمود.