اثر بستر كشت و محلول‌پاشي مكمل آلي (هيومي فورته) بر توليد غده چه از ريزغده‌هاي دو رقم سيب‌زميني

Effect of planting bed and foliar application of supplementary organic matter (Humi-ferthi) on mini-tuber production from micro-tubers in two potato cultivars

به منظور بررسي اثر بسترهاي مختلف كشت و كود آلي هيومي‌فورته بر ويژگي هاي كمّي و كيفي غده‌چه در دو رقم سيب‌زميني آگريا و ساوالان، آزمايشي در سال 1391 در گلخانه تحقيقاتي شركت ويلكيج اردبيل اجرا شد. آزمايش به صورت فاكتوريل سه عاملي 3× 3× 2 بر پايه طرح كاملاً تصادفي در سه تكرار انجام گرفت. فاكتور اول رقم، فاكتور دوم سه نوع بستر كاشت (خاك برگ جنگل‌ فندقلو اردبيل + پرليت؛ خاك برگ جنگل‌ عندبيل خلخال + پرليت؛ و پيت‌ماس ميكسكار + پرليت) و فاكتور سوم محلول‌پاشي كود آلي هيومي فورته به ميزان صفر (شاهد)، دو در هزار و چهار در هزار بودند. نتايج نشان داد كه اثر رقم و بستر كشت بر وزن غده‌چه و غلظت عناصر فسفر، پتاسيم و كلسيم در غده‌چه و اثر كود آلي روي غلظت عناصر فسفر، پتاسيم، نيتروژن و كلسيم در غده‌چه معني‌دار بودند. برهمكنش رقم در بستر كشت روي صفات تعداد غده‌چه در بوته و وزن غده‌چه؛ برهمكنش رقم در كود آلي روي وزن غده‌چه و اثر متقابل بستر كشت در كود آلي روي صفات وزن غده‌چه و غلظت عناصر فسفر، نيتروژن و كلسيم در غده‌چه معني‌دار بودند. بيشترين تعداد غده‌چه در بوته (8/7 عدد) از رقم آگريا در بستر پيت ماس ميكسكار + پرليت بدست آمد. بستر كشت خاك برگ عندبيل خلخال + پرليت در شرايط مصرف دو در هزار از كود آلي، بيشترين وزن غده‌چه در بوته (7/223 گرم) را داشت. بالاترين ميزان نيتروژن، فسفر و پتاسيم غده‌چه از تركيب تيماري خاك برگ فندقلو + پرليت با مصرف دو در هزار هيومي‌فورته بدست آمد. كشت ريزغده هاي رقم آگريا در بستر حاوي خاك برگ عندبيل + پرليت و مصرف دو در هزار كود آلي هيومي‌فورته تركيب تيماري مناسبي در توليد مناسب و اقتصادي ريزغده در شرايط اين آزمايش بود. در بستر كاشت پيت‌ماس ميكسكار + پرليت با مصرف دو و يا چهار در هزار كود آلي هيومي‌فورته خصوصيات كيفي در هر دو رقم سيب زميني بهبود يافت.

To study the effect of different planting beds and amount of Humi-ferthi as supplementary organic fertilizer on quantitative and qualitative traits of min-ituber of two potato cultivars, an experiment was carried out under greenhouse conditions in Ardabil, Iran, in 2012. A 2×3×3 factorial experiment was conducted using completely randomized design with three replications. Experimental factors included two potato cultivars (Agria and Savalan), three planting beds (forest leaf composts of Fandoglo of Ardabil+ perlite, forest leaf composts of Andabil of Khalkhal + perlite, and Mixkaar peat mass + perlite) as second factor and three levels of organic fertilizer of Humi-ferthi consisted; zero (control), 2‰ and 4‰. Results showed that cultivar effect was significant on mini- tuber weight per plant and plot and concentrations of P, K and Ca nutrients in min-ituber tissue. Effect of organic fertilizer on concentrations of P, K, N and Ca nutrients on mini-tuber tissue was also significant. Cultivars × planting bed interaction effect on mini-tuber number per plant and mini-tuber weight per plot as well as the cultivars × organic fertilizer interaction effect on mini-tuber weight per plot were significant. Mini-tuber weight per plant and plot and concentrations of P, N and Ca nutrients in mini-tuber tissue were significantly influenced by planting bed and organic fertilizer interaction. The highest number of mini-tubers per plant (7.8 mimi-tubers) was obtained from Agria cultivar in Mixkaar peat mass + perlite. Andabil forest leaf composts with 2‰ of organic fertilizer (Humi-ferthi) had the highest mini-tuber weight per plant (223.7 g). The highest nitrogen, phosphorus and potassium contenets of mini-tuber were obtained in combination of 2‰ Humi-ferthi + Fandoglo leaf composts. Considering the importance of number of mini-tuber in mini-tubers production stsytem, it is concluded that planting micro-tubers of Agria cultivar in media of leaf composts of Andabil + perlite and application of Hiumi-ferthi (2‰) is suitable and economically reasonable for producing mini tuber. As well as in all of the qualitative characteristics, Miksskar peat mass + perlite were suitable planting bed, which could improve the quality characteristics of both potato cultivars with using 2‰ or 4‰ supplementary organic fertilizer.