بيداري اسلامي و سنخ‌شناسي تغيير گفتمان اخوان‌المسلمين

جنبش اخوان‌المسلمين از زمان تاسيس در سال 1928 تا به امروز دچار فرازونشيب‌هاي زيادي در افكار و آرمان‌هاي خود شده است. شكل‌گيري اخوان‌المسلمين بازتاب شرايط اجتماعي، سياسي و اقتصادي حاكم بر جامعه مصر طي آن سال‌ها بود كه از آن جمله مي‌توان به گسترش نفوذ استعمار در كشورهاي اسلامي، اوضاع نامساعد اقتصادي و تبعيض‌هاي موجود در جامعه اشاره كرد. در اين ميان، پيروزي اسلام‌گرايان مصر در انتخابات مجلس و رياست‌جمهوري از اهميت بسياري برخوردار است. جنبش اسلام‌گراي اخوان‌المسلمين مصر، يكي از پرسابقه‌ترين و پراثرترين جنبش‌ها در جهان اسلام است كه طي هشتاد سال فعاليت پرفرازو‌نشيب خود، اثرات و ثمرات گسترده و مهمي بر روند بازگشت به اسلام از اصلاح‌خواهي اسلامي گرفته تا افراط‌گرايي در جهان اسلام داشته است. همچنين اين جماعت طي بيش از سه ربع قرن فعاليت در فضاي متغير اجتماعي و سياسي مصر، واجد تاثيرات فراواني از اين شرايط بوده و تغييرات فراواني را از اصلاح در عمل انقلابي تا تغيير بنيادين الگوهاي رفتاري اسلام‌‌گرايانه، چه به لحاظ راهبرد و چه تحت لواي تاكتيك، تجربه كرده است. مقاله حاضر درصدد است تا ضمن ارايه نمايي اجمالي از تحولات اخير در مصر، تغيير گفتمان اخوان‌المسلمين در اين برهه را مورد بحث و بررسي قرار دهد و به چرايي و چگونگي اين رخدادها اشاره كند.