بررسي برخي از ويژگي‌هاي اكوفيزيولوژيك گياه Michauxia laevigata در دو مرحله رويشي و زايشي

Evaluation of some ecophysiological characteristics of Michauxia laevigata at vegetative and generative stages

گل شكافته (Michauxia laevigata) از تيره Campanulaceae هست كه در ايران و بخش‌هايی از ارمنستان می‌رويد. در اين پژوهش سعی شده است تا ضمن معرفی اين گياه به شناخت ويژگی‌های اكولوژيك آن نظير: مشخصات رويشگاه، اسيديته، هدايت الكتريكی، درصد رطوبت، فسفاتاز، برخی از فلزات و عناصر كمياب موجود در خاك رويشگاه آن پرداخته شود. اضافه بر آن، بررسی برخی از ويژگی‌های فيزيولوژيك آن مانند: رنگيزه‌های فتوسنتزی و ميزان پرولين گياه در دو مرحله رويشی و زايشی در اندام‌های مختلف آن نيز صورت گرفت. بررسی ميزان فلزات سنگين خاك رويشگاه بيانگر غلظت بيش از استاندارد عناصر كروم، سرب، آرسنيك، روی و مس و اسيديته خاك در محدوده 8 بود. با توجه به نتايج به دست آمده، ميانگين فسفاتاز خاك حدود 1571 ميكرومول بر دقيقه است. ميزان اسيديته خاك با فعاليت فسفاتاز خاك همبستگی مثبت اما با مقدار هدايت الكتريكی همبستگی منفی نشان داد. همچنين مشخص شد كه تنها بين مقدار منيزيم موجود در گياه در دو مرحله رشدی اختلاف معنی‌داری (P≤0.05) وجود دارد. نتايج حاصل از بررسی‌های فيزيولوژيك نيز نشان داد كه ميزان پرولين در مرحله زايشی نسبت به رويشی افزايش و ميزان كاروتنوئيدها و كلروفيل به طور معنی‌داری كاهش يافت. به نظر می‌رسد گياه M. laevigata در خاك‌های شنی و با اسيديته نسبتاً بالا و در غلظت‌های بيشينه عناصر سنگين توانايی رشد و نمو خوبی دارد.

Michauxia laevigata belongs to the Campanulaceae family and grows on Iran and some parts of Armenia. This study was conducted to introduce the plant and to investigate ecophysiological characteristics such as altitude, pH, EC, percent of humidity, soil phosphatase, and measurement of some trace elements in soil. In addition, we evaluated some physiological parameters of M. laevigata including photosynthetic pigments and prolin content in different organs at both vegetative and generative stages. Soil investigations revealed that the region had the extra amounts of some heavy metals such as Cr+2, Pb+2, As+2, Zn+2 and Cu+2 and its pH was about 8. The soil phosphatase was approximately 1571 µmol min-1. There was a positive correlation between the soil pH and the activity of soil phosphatase, while the negative one with the amount of EC. Also, the results exhibited that there was significant (P≤0.05) difference only in Mg amount between generative and vegetative stages. It seems that M. laevigata grows in sandy soils with nearly high amount of pH and is capable to grow under high concentrations of heavy metals.