تأثير منشأ ريزنمونه و تنظيم‌كننده‌هاي رشد مختلف بر ريزازديادي پسته وحشي (Pistacia atlantica ssp. mutica)

Effect of explant origin and different growth regulators on micropropagation of Pistacia atlantica ssp. mutica

تكثير پسته وحشی به عنوان يك گونه چوبی چند منظوره، امری دشوار و زمان‌بر است. در پژوهش حاضر، يك روش آزمايشگاهی مؤثر برای تكثير سريع پسته وحشی (Pistacia atlantica ssp. mutica) در محيط‌كشت MS غنی ‌شده با ويتامين‌های B5 و تنظيم‌كننده‌های رشد مختلف توسعه داده شد. ريشه‌زايی ريزقلمه‌ها با دو تيمار ريزوپون (Rhizopon) و ايندول 3- بوتيريك اسيد (IBA) در شرايط خارج از آزمايشگاه بررسی گرديد. با توجه به نتايج، ريزنمونه قطعات گرهی، بيشترين تعداد ساقه، تعداد برگ و بلندترين ساقه‌ها را توليد نمود. از سوی ديگر، بلندترين شاخه‌ها از ريزنمونه مريستم انتهايی و محيط‌كشت تی‌ديازورون (TDZ) در تركيب با ايندول 3- استيك اسيد (IAA) ايجاد شدند. تيمارهای ريشه‌زايی (ريزوپون و IBA) موجب افزايش چشمگير تعداد ريشه‌ها، طول ريشه و درصد ريشه‌زايی نسبت به تيمار شاهد شدند. اين نتايج می‌تواند برای تكثير سريع و گسترش سريع درختان و درختچه‌های پسته كه سخت و زمان‌بر است، استفاده شود.

Propagation of wild pistachio as a multipurpose woody species is a hard and tedious task. In this research, an effective in vitro protocol was developed for rapid proliferation of wild pistachio (Pistacia atlantica ssp. mutica) in MS medium supplemented with B5 vitamins and different growth regulators. Rooting of plantlets was tested by two treatments containing Rhizopon and IBA in ex vitro. With respect to the results, the nodal segments explants, produced the highest shoot frequency, leaf frequency and the tallest shoots. On the other hand, the tallest shoots were generated from shoot tip explant and medium containing of TDZ plus IAA. Both treatments (Rhizopon and IBA) led to a remarkable increase in the number of roots, root length and rooting percentage compared to the control. These results may be applied for rapid proliferation to spread the pistachio trees and shrubs that are difficult and time consuming.