بررسي برخي از لغزش هاي تفسيري ميبدي پيرامون سوره يوسف در نوبت سوم كشف الاسرار

رشيد الدين ميبدي مولف معروف ترين تفسير بر مذاق صوفيانه، در «النوبه الثالثه» نگاه عرفاني و هنري به آيات قرآن و قصه هاي پيامبران دارد و آن ها را به ياري رموز و تاويل هاي صوفيانه تفسير كرده است. در اين ميان ،داستان حضرت يوسف به دليل تنوع موضوعات و صحنه ها و قرار گرفتن شخصيّت ها در موقعيت هاي مختلف ، يكي از عرصه هاي مناسب براي شكل گيري تاويل ها و استنباط هاي صوفيانه است. گاهي وقايع مطرح شده در اين قصه بر معاني و مفاهيمي فراتر از ظاهر و صورت واقعه دلالت مي كند و همين ويژگي دست مايه عارف صاحب ذوقي چون ميبدي گشته و موجب آن شده است كه وي بر اساس ذوق و سليقه خود به تاويل هايي دست بزند كه گاه چندان با مضمون اين داستان و مطابق آنچه در قرآن آمده است همگون و همساز نباشد. به همين دليل تفسير ها و تاويل هاي وي به رغم زيبايي ها و جاذبه هايي كه دارد گاه با لغزش ها و ابهام هايي همراه است و به ندرت مي توان براي برخي از آن ها به صورت مستقيم، محملي قرآني يا حديثي معتبر يافت. اين مقاله كوشيده است تا با نقد و بررسي آرا و نظرات ميبدي در نوبت سوم كشف الاسرار، ضمن تبيين موارد لغزشي، تفسير صحيحي از آيات مورد بررسي ، با كمك از متن قرآن و نيز تفاسير معتبر ديگر ارايه دهد.