ذينفعان و معيارهاي شناسايي آنان در مديريت منابع طبيعي (مطالعه موردي: جنگل هاي استان گلستان)

از عوامل مهم موفقيت در برنامه ريزي و تصميم گيري مديريت منابع طبيعي توسط سياست گذاران و مديران اين عرصه ها به ويژه عرصه هاي جنگلي شمال كشور، شناسايي ذينفعان و معيارهاي مربوط است. در دو دهه اخير تحقيقات زيادي درجهت دست يابي به چنين هدفي صورت گرفته است، ولي ويژگي هاي مربوط به هر منطقه ضرورت تكرار بررسي ها و دست يابي به يك نتيجه احتمالاً مطلوب را ايجاب مي كند. اين بررسي با طراحي پرسش نامه در قالب طيف ليكرت و طرح گويه هايي با گزينه هاي ارجحيت پنج گانه در رسيدن به معيارهاي موثر براي شناسايي ذينفعان و تعيين افراد يا گروه هاي ذينفع انجام شد. پاسخ دهندگان تعداد 250 نفر از افراد مختلف روستانشين، كشاورز، دامدار، گردشگر، كارشناس، اساتيد، بهره بردار، مجريان طرح ها و غيره بودند. روايي پرسش نامه طبق نظر كارشناسان و پايايي آن نيز با آلفاي كرونباخ 811/0 در حد قابل قبول بوده است. نتايج نشان مي دهد سه معيار اصلي براي شناسايي ذينفعان تعيين كننده اند كه شامل: سكونت، بهره برداري و نگرش و طرفداري افراد نسبت به حفاظت و حمايت از منابع هستند. اين سه معيار نوزده زيرمعيار را در بر مي گيرند. براي شناسايي ذينفعان نيز از بين ذينفعان نوزده گانه، هفت گروه مختلف مانند: بهره برداران، كارشناسان، كشاورزان، اساتيد و صاحب نظران، دامداران، گردشگران و NGOs شناسايي شده اند. نتايج حاصل مكمل يافته هاي محققان ديگر است كه بر ضرورت در نظر گرفتن ذينفعان و معيارهاي مرتبط در مديريت عرصه هاي جنگلي منطقه مورد بررسي تاكيد دارد. يافته هاي اين تحقيق در كاهش چالش هاي موجود مديريت منابع طبيعي و به ويژه جنگل ها و افزايش تعامل و همكاري بخش هاي مختلف نقش مهمي خواهد داشت.