رابطه خودكارآمدي تحصيلي با استرس ادراك شده، راهبردهاي مقابله‌اي و حمايت‌هاي اجتماعي ادراك شده در دانشجويان دانشگاه گيلان

The relationship between academic self-efficacy with perceived stress, coping strategies and perceived social support among students of University of Guilan

مقدمه: باورهاي فراگيران در مورد توانايي‌هاي خود در فرايند تحصيل در قالب خودكارآمدي تحصيلي تعريف مي‌شود كه تحقق آن متاثر از عوامل مختلفي است. پژوهش حاضر به منظور بررسي رابطه بين خودكارآمدي تحصيلي با استرس ادراك شده، راهبردهاي مقابله‌اي و حمايت‌هاي اجتماعي ادراك شده در دانشجويان دانشگاه گيلان انجام شد. روش‌ها: در اين پژوهش توصيفي همبستگي جامعه پژوهش شامل كليه دانشجويان دانشكده ادبيات و علوم انساني دانشگاه گيلان در نيمسال اول سال تحصيلي 94- 1393 بود و 335 نفر از آنان به روش تصادفي‌ خوشه‌اي انتخاب شدند. به منظور جمع‌آوري داده‌ها از پرسشنامه‌ خودكارآمدي تحصيلي دانشجويان اون و فرامن (Owen & Froman)، مقياس استرس ادراك شده كوهن (Cohen) و همكاران، مقياس مقابله با شرايط پر استرس اندلر و پاركر (Endler & Parker) و مقياس ارزيابي حمايت اجتماعي واكس (Vaux) و همكاران كه از پايايي و روايي قابل قبول برخوردارند، استفاده شد. به منظور تحليل داده‌ها از آمار توصيفي و آزمون همبستگي پيرسون، رگرسيون خطي چند متغيره استفاده شد. نتايج: همبستگي پيرسون نشان داد كه خودكارآمدي تحصيلي با متغيرهاي حمايت‌هاي اجتماعي ادراك شده (518/0=r) و راهبردهاي مقابله‌اي مساله محور (421/0=r) همبستگي مثبت و معنادار دارد (01/0 > P) و با متغيرهاي استرس اداراك شده (574/0-=r)، مقابله هيجان محور (364/0-=r) و مقابله اجتنابي (364/0-=r) همبستگي منفي و معنادار دارد (01/0 > P). نتايج تحليل رگرسيون گام به گام نشان داد كه متغيرهاي پيش‌بين به طور معنادار قادر به تبيين 39/0 از واريانس خودكارآمدي تحصيلي در دانشجويان بودند نتيجه‌گيري: يافته‌هاي اين تحقيق از اهميت متغيرهاي استرس ادراك شده، حمايت‌هاي اجتماعي ادراك شده و مقابله مساله محور در پيش‌بيني خودكارآمدي تحصيلي در دانشجويان دانشگاه گيلان حمايت مي‌كند. بنابراين به نظر مي‌رسد برگزاري دوره‌هاي آموزشي جهت رشد باورهاي خودكارآمدي و مديريت استرس مفيد است.

Introduction: Academic self-efficacy refers to learners’ belief in their abilities in academic process, whose realization is affected by many factors. The aim of this study was to examine the relationship between academic self-efficacy and perceived stress, coping strategies and perceived social support among the students of University of Guilan. Methods: This descriptive-correlational study was performed on all students of faculty of humanities in University of Guilan in 2014-15 academic years. The sample consisted of 335 students who were selected through cluster sampling. Data collection tools were Owen & Froman’s Academic Self-efficacy Questionnaire, Cohen Perceived Stress Scale, Endler & Parker’s Coping Inventory for Stressful Situations and Vaux et al Perceived Social Support Questionnaire. Data were analyzed using descriptive statistics tests, Pearson Correlation coefficient, and Multiple Linear Regression. Results: The Pearson Correlation showed a significant positive correlation (P < 0.01) between academic self-efficacy and perceived social support (r=0.518) and problem-oriented coping strategies (r=0.421). It also showed a significant negative correlation (P < 0.01) between academic self-efficacy and perceived stress (r=-0.574), emotion-oriented coping (r=-0.364) and avoidance-oriented coping (r=-0.364). Stepwise regression analysis indicated that the predictor variables such as perceived stress, perceived social support and problem-oriented coping were able to significantly explain 0.39 of academic self-efficacy variance among the students. Conclusion: The findings support the importance of perceived stress, perceived social support and problem-oriented coping in predicting academic self-efficacy of students. Therefore, training courses seem to be useful in developing self-efficacy beliefs and stress management.