بررسي سطح سرمي‌ ويتامين D، نماگرهاي تن‌سنجي و گليسمي‌ در بيماران ديابتي نوع 2

Assessment of the serum level of vitamin D and glycemic and anthropometric indices in patients with type 2 diabetes

زمينه و هدف: كمبود ويتامين D، عامل خطر بسياري از بيماري‌هاي مزمن همچون ديابت نوع 2 محسوب مي‌شود. با توجه به نقش ويتامين D در بروز و شيوع بيماري ديابت و شيوع گسترده كمبود اين ويتامين در ايران، مطالعه حاضر با هدف بررسي تعيين سطوح سرمي‌ ويتامين D با نماگرهاي گليسمي ‌و آنتروپومتريك بيماران ديابتي انجام شد. روش بررسي: در اين مطالعه توصيفي - مقطعي، 84 بيمار مبتلا به ديابت نوع 2 انتخاب شدند. نماگرهاي تن‌سنجي (وزن، قد، دوركمر، دور لگن، BMI، WHR) و نماگرهاي بيوشيميايي (گلوكز ناشتا در سرم، درصد هموگلوبين گليكوزيله، انسولين ناشتا، ويتامين 25(OH) D و شاخص مقاومت به انسولين) اندازه‌گيري شدند. افراد شركت‌كننده براساس سطح سرمي ‌ويتامين D به سه سهك كمبود شديد (10-0 نانوگرم بر ميلي‌ليتر)، كمبود متوسط (20-10 نانوگرم بر ميلي‌ليتر) و عدم كفايت (30-20 نانوگرم بر ميلي‌ليتر) تقسيم‌بندي شدند. داده‌ها با استفاده از آزمون‌هاي مربع‌كاي، تي‌مستقل، آناليز واريانس و پيرسون تجزيه و تحليل شدند. سطح معني‌داري، 05/0p < درنظر گرفته شد. يافته‌ها: سطح سرمي ويتامين‌ 25(OH) D در زنان، به‌طور معني‌داري پايين‌تر از مردان بود (05/0 > p). ارتباط معني‌داري ميان قند خون ناشتا، نسبت دور كمر به باسن (WHR) و ويتامين D مشاهده گرديد، اما ارتباط ويتامين D با ساير فاكتورها (انسولين، HbA1C، HOMA-IR) و ساير فاكتورهاي آنتروپومتريك از نظر آماري معني‌دار نبود. نتيجه‌گيري: در مطالعه حاضر با توجه به همبستگي معكوس ويتامين D با قند خون ناشتا، كه نشان‌دهنده تاثير غيرمستقيم وضعيت ويتامين D بر ترشح انسولين مي‌باشد، همچنين شيوع گسترده كمبود ويتامين D در بيماران ديابتي، مي‌توان نتيجه‌ گرفت كه هيپوويتامينوز D، تاثيري منفي بر هموستاز گلوكز دارد.

Background and Objectives: Vitamin D deficiency is considered a risk factor for many chronic diseases such as Type 2 diabetes mellitus (T2DM). Considering the role of vitamin D in incidence and prevalence of diabetes and the widespread prevalence of vitamin D deficiency in Iran, the present study was conducted with the purpose of assessing the serum level of vitamin D with glycemic and anthropometric indices in diabetic patients. Methods: In this descriptive cross-sectional study, 84 T2DM patients were selected. Anthropometric indices [weight, height, waist circumference, hip circumference, BMI, waist-hip ratio (WHR)] and Biochemical parameters (fasting serum glucose, HbA1C, fasting insulin, 25(OH) vitamin D, and insulin resistance index) were measured. The participants were divided based on the serum level of vitamin D into three tertiles of severe deficiency (0-10ng/ml), moderate deficiency (10-20ng/ml), and insufficiency (20-30ng/ml). Data were analyzed using Chi-square, independent t-, ANOVA, and Pearson tests. The level of significance was considered at p < 0.05. Results: The serum level of 25(OH) D in females was significantly lower than males (p < 0.05). A significant relationship was observed between fasting blood sugar level, WHR, and vitamin D, but the relationship between vitamin D and other factors (Insulin, HbA1C, and HOMA-IR) and anthropometric parameters, was not statistically significant. Conclusion: In the present study, due to the negative correlation between vitamin D level and fasting blood sugar, which is indicative of indirect effect of vitamin D on insulin secretion, and also high prevalence of vitamin D deficiency in diabetic patients, it can be concluded that hypovitaminosis D has a negative effect on glucose homeostasis.