تحليل همديد بارش تگرگ فراگير در غرب ايران

بارش تگرگ شديد و فراگير نقش موثر و عمده اي در خسارت به محصولات كشاورزي در مناطق مختلف كره زمين دارد. لذا جهت مقابله با خسارت ها و تاثيرات ناشي از آن شناخت شرايط همديدي اين پديده مخرب لازم است. جهت بررسي شرايط همديدي و ديناميكي پديده ي تگرگ در غرب كشور از داده هاي روزانه بارش تگرگ 30 ايستگاه همديدي استان هاي كرمانشاه، همدان، لرستان و كردستان در يك دوره آماري 10 ساله (2010-2000) استفاده شد. سپس دو نمونه از بارش هاي تگرگ فراگيركه شدت بيش تري از بقيه داشتند شناسايي و انتخاب گرديد. سپس با استفاده از داده هاي سايت NCEP/NCAR نقشه هاي همديدي فشار تراز دريا، ژيوپتانسيل، شاخص امگا، بادمداري و نصف-النهاري، نم ويژه و وزش باد، در ترازهاي دريا،850 و 700 هكتوپاسكال با استفاده از نرم افزارگردس در روز اوج بارش براي دو نمونه انتخابي، ترسيم شد. در نهايت شرايط همديدي و الگوهاي ريزش تگرگ در هر دو نمونه در روز اوج بارش با استفاده از نقشه ها و داده هاي ذكر شده، مشخص گرديد. نتايج پژوهش نشان داد كه از لحاظ دوره شبانه روزي، ساعت 9 تا 15 و در بين ماه هاي سال آوريل و مي حداكثر فراواني را داشتند. و ايستگاه هاي همديد مريوان، بانه و بيجار بيش ترين فراواني بارش تگرگ را داشته اند. بررسي الگوهاي جوي نشان داد كه بارش تگرگ فراگير در منطقه، نتيجه گسترش سامانه ي كم فشار واقع بر روي درياي سرخ وسودان است. به طوري كه كه در روز بارش تگرگ غرب ايران جلو ناوه قرار داشته و سامانه واچرخند بر روي درياي عرب سبب انتقال هواي گرم ومرطوب، با راستاي جنوبي- شمالي به درون منطقه شده و ضمن تقويت سامانه كم فشار سوداني شرايط مناسبي براي ايجاد ناپايداري و ريزش تگرگ فراهم كرده و بررسي نقشه هاي امگا، نشان از همگرايي تراز 1000 هكتوپاسكال و واگرايي قوي در ترازهاي 850 و700 هكتوپاسكال مي داد، به صورتي كه جريانات بالاسوي قوي هواي گرم و مرطوب را صعود داده و زمينه ايجاد ناپايداري هاي شديد را فراهم كرده است.