عليت عاملي و مشكلات آن

به نظر مي‌رسد اگر موجبيت‌گرايي درست باشد، يعني اگر هر رخدادي معلول رخدادهاي پيشين خود باشد، آنچه يك عامل انساني انجام مي‌دهد، معلول رخدادهايي است كه بسياري از آنها، پيش از تولد عامل رخ داده‌اند؛ به اين ترتيب هيچ عاملي در آنچه انجام مي‌دهد، مسيوليت اخلاقي ندارد. از سوي ديگر، اگر ناموجبيت‌گرايي درست باشد، يعني برخي از رخدادها تصادفاً رخ دهند، باز هم مسيوليتي متوجه هيچ عاملي نيست. رودريك چيزهلم با معرفي مفهوم عليت عاملي سعي دارد راه استدلال دوشاخه‌اي بالا را سد كند. مطابق نظريه او، هر رخداد ارادي محصول زنجيره‌اي از رخدادهاست كه در نهايت، عامل آن رخداد ايجاد كرده است و خود اين عامل معلول چيز ديگري نيست. در اين مقاله، پس از بيان نظريه چيزهلم و پاسخ او به برخي منتقدان، ايرادهايي به نظريه او وارد مي‌شود كه كفايت اين نظريه را به شدت به چالش مي‌كشند.