تاثير توسعه انساني در گذار دموكراتيك در مصر

شايد بتوان مهم ترين تحول منطقه خاورميانه در دو دهه اخير را در مجموعه تحولات موسوم به «بهار عربي» جست وجو كرد. بدون ترديد، اين تحولات، چه در سطح نظري و چه در سطح عملي، موجب تغييرات زيادي در حوزه مطالعات خاورميانه شده است. اين كشورها كه يا همانند دولت هاي خليج فارس ماهيتي سنتي، يا همچون مصر ماهيتي بوروكراتيك ـ نظامي دارند، به شدت تحت تاثير اين جنبش مردمي قرار گرفته اند. بااين حال، امروز به طورتقريبي بعد از سركوبي اين جنبش ها، به ويژه در مصر، چشم انداز مناسبي براي گذار دموكراتيك ـ دست كم در كوتاه مدت ـ وجود ندارد و بايد منتظر تحولات آينده شد. سوال اين است كه چرا با وجود حمايت هاي همه جانبه جهاني و بين المللي از فرايند دموكراتيك كردن اين كشورها، هيچ گاه نتوانسته اند گذار موفقيت آميزي به دموكراسي و ثبات سياسي داشته باشند؟ يا چرا پتانسيل خشونت و اقتدارگرايي در آن ها تا اين حد بالاست؟ در اين مقاله مي كوشيم با تمركز بر نظريه آمارتيا سن (توسعه به مثابه آزادي ) به بررسي اين موضوع بپردازيم كه چرا اين كشورها، به رغم برخورداري از رشد اقتصادي مناسب، به واسطه پيشرفت نداشتن در شاخص هاي توسعه انساني با اين موضوع دست به گريبان هستند.