ساخت، اعتباريابي و پاياسازي مقياسي براي سنجش سواد اطلاعاتي دانشجويان در نظام هاي آموزش از دور

Development and Test of Credibility and Reliability of a Scale for Measurement of Information Literacy of Students in a Distance Learning System

هدف اين پژوهش ساخت، اعتباريابي و پاياسازي مقياسي براي سنجش مهارت هاي سواد اطلاعاتي دانشجويان دانشگاه پيام نور بوده است. روش تحقيق در اين پژوهش پيمايشي بوده و جامعه آماري آن را كليه دانشجويان دانشگاه پيام نور استان همدان در سال تحصيلي 91-1390 تشكيل مي داده اند كه تعداد كل آنها 28530 نفر بوده است. براي نمونه گيري از شيوه نمونه گيري تصادفي خوشه اي استفاده شد و بر اين اساس تعداد 387 نفر آزمودني از دو مركز انتخاب گرديد. براي جمع آوري اطلاعات، مقياسي به نام مقياس سنجش سواد اطلاعاتي توسط محقق براساس معيارهاي علمي و به شكل طيف ليكرت ساخته شد. اين مقياس دربرگيرنده 5 مولفه (مبتني بر 5 استاندارد سواد اطلاعاتي) و 30 گويه است كه آزمودني بايد آنرا به شيوه خود-ارزيابي پاسخ دهد. براي مناسب سازي گويه هاي آن از توان افتراقي و براي تعيين ميزان روايي آن از روايي محتوايي، صوري و سازه (روايي همگرا و تحليل عاملي) استفاده شده است. بر اين اساس، ميزان همبستگي بين اين آزمون و آزمون اصغرنيا (1388) در روايي همگرا 77/0 بوده است. همچنين نتيجه تحليل عاملي اكتشافي (به روش تحليل مولفه هاي اصلي) بر روي مقياس به استخراج 6 عامل با يك واريانس تراكمي نزديك 5/66% منجر مي شود. براي تعيين ميزان پايايي آزمون نيز از آزمون آلفاي كرونباخ استفاده شده است؛ بر اين اساس ميزان آلفاي كرونباخ براي كل گويه ها 94/0 بوده است. در كل نتايج تحقيق نشان داد كه مقياس سنجش سواد اطلاعاتي، مقياسي مناسب براي استفاده در سنجش سواد اطلاعاتي دانشجويان در بافت نظام آموزش از دور بوده و از روايي و پايايي لازم برخوردار است.

Aim: This research aimed at development, assessment and testing of a scale for the measurement of information literacy skills in the students of Payam Noor Universtiy. Method: Survey method was used in this research and the research population was all the 28530 students enrolled in Hamedan Payam Noor University in the local academic year 1390-9. A sample consisted of 387 students were selected by random cluster sampling method. A scale was devised for the purpose of this research which was named the Scale of Information Literacy Measurement and consisted of 5 components with 30 items. The respondents were to answer the survey on a self-assessment basis. Results: a test of correlation between the Scale of Information Literacy Measurement and that of Asgharnia (1388) resulted in a Correlation Coefficient of 0.77 which denotes existence of a good relationship. Also, the factor analysis test resulted in formation of 6 factors with a variance of %66.5. The reliability of the scale was tested by Cronbach’s Alpha which resulted in an alpha of 0.94. Conclusion: All in all, as a result of the survey, it can be concluded that the Scale devised proved to be appropriate for measuring information literacy of the target students within the context of Distance Learning.