بررسي پاسخ هاي بيوشيميايي و فيزيولوژيك گياه دارويي سرخارگل (Echinacea purpurea (L) Moench) به تنش دماي پايين

با هدف بررسي پاسخ هاي بيوشيميايي و فيزيولوژيك گياه دارويي سرخارگل به تنش دماي پايين، پژوهشي به صورت طرح كاملاً تصادفي با سه تكرار در دانشگاه علوم كشاورزي و منابع طبيعي ساري در سال 1392، اجرا شد. گياهچه هاي پنج ماهه سرخارگل به مدت شش ساعت در سه سطح دمايي 23 (شاهد)، 4 و 4- درجه سلسيوس قرار داده شدند و سپس مقدار نشت يوني (EL) و مالون دي آلدهيد (MDA)، فعاليت آنزيم هاي سوپر اكسيد ديسموتاز (SOD)، پراكسيداز (POD)، كاتالاز (CAT)، آسكوربات پراكسيداز (APX) و پلي فنول اكسيداز (PPO)، اكسيداسيون پروتئين برگ ها، ميزان فنل، فلاونوئيد كل و ظرفيت آنتي اكسيداني (DPPH) و نيز، متغيرهاي فلورسانس كلروفيل از جمله Fmʹʹ، Fvʹʹ/Fmʹʹ، NPQ و qP اندازه گيري شدند. نتايج آزمايش افزايش معني دار مقدار نشت يوني و MDA را در برگ هاي سرخارگل به دنبال داشته است به طوري كه بيشترين مقدار نشت يوني (7/55 درصد) و MDA (3/12 نانومول بر گرم بافت تازه)، در دماي 4- درجه سلسيوس به دست آمد. در اين مطالعه، بيشترين فعاليت آنزيم هاي آنتي اكسيداني SOD، CAT و APX در گياهچه هايي ثبت شد كه تحت تنش سرما (4 درجه سلسيوس) قرار داشتند. فعاليت دو آنزيم POD و PPO با كاهش دما به 4- درجه سلسيوس كاهش يافت. بيشترين مقدار پروتئين هم، در شرايط سرما محاسبه شد كه نسبت به تيمار شاهد در حدود 5/65 درصد افزايش داشت. تنش دماي پايين، ميزان فنل و فلاونوئيد كل سرخارگل ها را كاهش داد. بيشترين ظرفيت آنتي اكسيداني (93/0 درصد) در تيمار شاهد به دست آمد. اختلاف معني داري در بين متغيرهاي فلورسانس در شرايط تاريكي مشاهده نشد با اين حال، مقدار Fmʹʹ و Fvʹʹ/Fmʹʹ با افزايش تنش كاهش يافت و بيشترين مقدار NPQ و qP هم، در دماي 4- درجه سلسيوس ثبت شد. به طور كلي، مي توان اظهار داشت كه گياه سرخارگل تحمل نسبتاً خوبي به تنش دماي پايين تا 4- درجه سلسيوس دارد.