تاملي در برهان صديقين به روايت علامه طباطبايي

Reflecting on Seddiqin Proof through Allameh Tabatabaie’s Narration

برهان صديقين ازجمله براهين فلسفي براي اثبات وجود خدا است كه از زمان پيدايش آن در دامن فلسفه اسلامي، روايت‌ها و تقريرهاي متعددي از آن ارايه شده است. علامه طباطبايي، فيلسوف بزرگ معاصر، ازجمله كساني است كه در آثار خود، دو گونه تقرير از اين برهان ارايه مي‌كند. ايشان در دو اثر بدايه الحكمه و نهايه الحكمه روايتي از اين برهان ارايه مي‌كند كه مشابه براهين پيشينيان است؛ ولي در تعليقه بر اسفار و اصول فلسفه و روش رياليسم روايت ويژه‌اي از آن ارايه مي‌كند كه برهان ابتكاري ايشان به شمار مي‌رود و بر هيچ مقدمه نظري و هيچ مبدا تصديقي از مبادي فلسفي مبتني نيست.

Abstract: Seddiqin reasoning is among the philosophical proofs to prove the God’s existence having been narrated and asserted variously since its emergence within the field of Islamic philosophy. The great contemporary philosopher, Allameh Tabatabaie, has proposed two types of assertions from this reasoning in his works. He has proposed a narration of this reasoning in two of his books Bedayat Al-Hikmah and Nahayat Al-Hikmah being similar to the proofs of the predecessors while in the commentary on Asfar and Philosophy Principles and Realism Method he has proposed a particular narration being considered to be his innovative reasoning and it is not based on any theoretical background and authenticated origin from philosophical principles.