تحليل روانشناختي شخصيّت‌هاي سه داستان گدا، خاكسترنشين‌ها و آشغالدوني غلامحسين ساعدي بر مبناي نظريّه كارن هورناي

غلامحسين ساعدي يكي از نويسندگان پركار دهه چهل است كه با پرداختن به شخصيّت‌هاي روان‌رنجور طبقه پايين جامعه، تلاش بي‌پاياني براي بيدار نمودن جامعه خفقان‌زده دوره پهلوي كرد. در اين مقاله، شخصيّت‌هاي دو داستان كوتاه و يك داستان بلند او به نام‌هاي «گدا»، «خاكسترنشين‌ها» و «آشغال‌دوني» با بهره‌گيري از نظريّه كارن هورناي مورد بررسيو واكاوي قرار گرفته است. كارن هورناي يكي از مهم‌ترين پيروان فرويد در حوزه روانكاوي اجتماعي است و برخي از نظريّه‌هايش در همه ابعاد فرهنگ غرب رسوخ كرده است و چنان چهره شناخته‌‌اي است كه كمتر كسي است كه با مفاهيمي چون ازخودبيگانگي، خودشكوفايي و خودانگاره آرماني آشنا نباشد. وي فهم جديدي از اهميّت فرهنگ و محيط را وارد روانكاوي كرد. شخصيّت‌هاي اصلي و فرعي سه داستان مذكور را گداها تشكيل مي‌دهند كه با نوعي از روان‌رنجوري كه منبعث از جامعه و محيط رشد آنان است، روبه‌رو هستند. در اين مقاله، سعي شده شخصيّت‌هاي گدا در اين سه داستان را بر اساس نيازهاي دهگانه كارن هورناي و مكانيسم‌هاي دفاعي آنان بررسي و نيز وجوه شباهت و تفاوت آنان را معيّن كنيم و دريابيم كه در ميان اين شخصيّت‌ها بيشتر كمبود چه نيازي مشاهده مي‌شود؟ اين شخصيّت‌ها با نقش‌هاي يكسان، چه راه‌هاي تدافعي را در برابر اضطراب اساسي از خود بروز مي‌دهند؟ شرايط محيطي مشترك در اين سه داستان چه تاثيري در شخصيّت‌هاي آنان دارد؟ چرا چنين راه‌هاي تدافعي را انتخاب كرده‌اند؟ چقدر از خود واقعي خود فاصله گرفته‌اند؟