نسبت متن و ديگري در انديشه باختين

The Relation of Text and the Other in Bakhtinʹʹs Thought

ديگري و ديگربودگي در زمره دغدغه‌هاي اصلي باختين در آثار اوست، اما آنچه به كار او، در اين زمينه، رنگ و بوي خاصي مي‌بخشد پيگيري اين مضمون در متون و جستجوي «حيث متني» ديگري است. در اين مقاله تلاش شده است ضمن واگشايي تلقي فلسفي باختين از ديگربودگي و نسبت خود و ديگري در جهان، جوانب گوناگون حضور ديگري در متن مورد بررسي قرار گيرد. انديشه اصلي مقاله آن است كه اگرچه باختين برخي متون را گفتگوگرايانه و برخي ديگر را تك گويي‌گرايانه مي‌خواند، از اشارات و مباحث او در اين زمينه چنين برمي‌آيد كه در هر متني درجه‌اي از كشاكش و تنش ميان گفتگو و تك‌گويي وجود دارد. به عبارت ديگر، نه متون گفتگويي عاري از هرگونه عنصر تك‌گويانه‌اند و نه متون تك‌گويانه خالي از هر نوع عنصر گفتگويي هستند. بنابراين، آنچه دست هاي از متون را تك‌گويانه و دست‌هاي ديگر را گفتگويي مي‌سازد، غلبه يكي از عناصر ياد شده است نه حضور يا فقدان مطلق آن‌ها.

The question of otherness is one of Bakhtin’s main concerns in his work, but the distinguished feature of his contribution to this subject is the inquiry into textual appearane of the Other. In this article, whilst the authors try to reassert Bakhtin’s philosophical view on the Other and his relation to self in the world, various dimensions of the appearance of the Other in texts are investigated. The main statement of the article is that while Bakhtin considers some texts to be dialogical and others to be monological, drawing on all his ideas on the subject, he believes that there exists a certain degree of conflict between dialogue and monologue within every text. In other words, neither the dialogical texts are devoid of any monological features, nor the monological texts are deprived of any dialogical features. Therefore, the domination of the dialogical or monological features over other extreme in the texts, determines a text to be generally dialogical or monological, and the absolute appearance of monological or dialogical features in a single text is proved to be of no credit.