اثر برنامه‌ي مديريت استرس مبتني بر سبك زندگي، بر اصلاح طرح‌واره‌هاي شناختي و افزايش حس انسجام دانشجويان پراسترس

The Effect of Lifestyle-Based Stress Management Program on Improving Cognitive Schemas and Increasing Self-Coherence in Highly-Stressed Students

هدف: در اين تحقيق، اثر برنامه ي مديريت استرس مبتني بر سبك زندگي بر كاهش استرس، اصلاح طرح واره هاي شناختي و افزايش حس انسجام دانشجويان پراسترس دانشگاه پيام نور تهران بررسي شد. روش: بدين منظور 26 نفر از دانشجويان پراسترس دختر با ميانگين سني 32 و انحراف استاندارد 82/9 انتخاب و به صورت تصادفي در دو گروه آزمايش و كنترل جاي داده شدند و سپس قبل و بعد از ارايه ي برنامه ي مديريت استرس لرن (Learn)، به كليه ي گزاره هاي پرسش نامه هاي استرس ادراك شده، طرح‌واره‌هاي يانگو، حس انسجام آنتونوسكي پاسخ دادند. براي تحليل آماري داده‌هاي پژوهش، از شاخص‌هاي ميانگين، انحراف استاندارد، فراواني و درصد فراواني و آزمون‌هاي لون (Leven)، كولموگراف اسميرنف (Kolmogrov-Smirnov) و تحليل واريانس يك راهه و چند راهه (Anova & Manova variance analysis test) استفاده شد. يافته‌ها: داده‌ها با آزمون تحليل واريانس يك راهه و چند راهه تحليل شد كه حاكي از معناداري تفاوت نمرات پيش‌آزمون و پس‌آزمون دو گروه در استرس ادراك شده، برخي طرح‌واره‌هاي شناختي (محروميت هيجاني، بي اعتمادي/ بدرفتاري، نقص/ شرم، شكست، ايثار و بازداري هيجاني) وحس انسجام است (05/0 > p). نتيجه‌گيري: بدين معنا كه مداخله‌ي مديريت استرس به كاهش استرس، اصلاح بعضي طرح واره‌هاي شناختي و نيز افزايش حس انسجام دانشجويان پراسترس منتهي شده است

Introduction: This research was designed to evaluate the effect of life style-based stress management program on decreasing stress, improving cognitive schemas and increasing self-coherence in highly-stressed university students. Method: 26 highly-stressed female students with the average age of 32±9.82 years were enrolled and randomly assigned to experimental and control groups. Both before and after the stress management program (LEARN) subjects were asked to complete the perceived stress scale (PSS), young cognitive schemas and sense of coherence questionnaires. Results: Our statistical analysis comprised mean, standard deviation, frequency indexes, Leven, Kolmogrov-Smirnov and analysis of variance test with repeated measures. The ANOVA and MANOVA tests revealed a significant difference between pre-test and post-test scores of the two groups in terms of perceived stress scale, some cognitive schemas (emotional deprivation, mistrust/abuse, defectiveness/shame, failure, self-sacrifice and emotional inhibition), and sense of coherence (p < 0.05). Conclusion: The stress management intervention led to decreased stress, improvement of some cognitive schemas and increased sense of coherence in highly-stressed students.