اثربخشي آموزش مهارت هاي شناختي-اجتماعي بر كاهش نشانه هاي اختلال نافرماني مقابله اي دانش آموزان

Effectiveness of social-cognitive skills training on reduction of students’ oppositional defiant disorder symptom

هدف: هدف پژوهش تعيين اثربخشي آموزش مهارت هاي شناختي-اجتماعي بر كاهش نشانه هاي اختلال نافرماني مقابله اي دانش آموزان بود. روش: روش مطالعه شبه آزمايشي با طرح پيش آزمون، پس آزمون، گروه گواه و پيگيري دو ماهه و جامعه آماري 300 نفر از دانش آموزان پسر پايه اول و دوم دبستان از مناطق 1 و 6 تهران در سال تحصيلي 94-93 بود. به روش نمونه گيري چند مرحله اي تصادفي از ميان آن ها 30 نفر انتخاب و پس از همتاسازي در دو گروه 15 نفري آزمايش و گواه جايگزين شدند و معلم هاي آن ها در سه مرحله به پرسشنامه علايم مرضي كودكان گادو و اسپرافكين نسخه معلم (1994) پاسخ دادند. كودكان گروه آزمايش به‌مدت 12 جلسه 30 دقيقه اي در برنامه آموزشي مهارت هاي شناختي-اجتماعي كارپنتر (2002) هفته اي 2 بار شركت كردند. يافته ها: نتايج حاكي از كاهش معنادار شدت نشانه هاي اختلال نافرماني مقابله‌اي در گروه آزمايش نسبت به گروه گواه در مرحله پس آزمون و پيگيري بود. نتيجه گيري: از آنجا كه اجراي برنامه آموزش مهارت هاي شناختي- اجتماعي منجر به يادگيري مهارت هايي مانند همكاري، مشاركت و نحوه برقراري ارتباط در كودكان و پذيرش اجتماعي آن ها از سوي والدين و در نتيجه كاهش نشانه هاي اين اختلال در آن ها مي شود، از اين برنامه مي توان به عنوان برنامه اي مفيد و موثر براي كودكان دچار اختلال نافرماني مقابله اي استفاده كرد.

Aim: The present research investigated the effectiveness of social-cognitive skills training on reducing the symptoms of oppositional defiant disorder among students. Methods: A quasi-experimental method with pre- test and post-test designs was employed. The statistical population included all male student (N=300) studying in first and second grade elementary schools during the academic year 2014-15 in Tehran’s Districts 1 and 6. From this population, thirty students were selected randomly and assigned to an experimental and a control group, comprising of fifteen individuals each. In the pre-test and post- test, the teachers of both groups completed the teachers’ form of Gadow & Sprafkin’s Children Symptom Inventory (1994). The experimental group participated in twelve 30-minute-long sessions of Carpenter’s Social-Cognitive Skills training (2002) which were held twice a week. Results: The results indicated a meaningful reduction in the post-test intensity of ODD symptoms for the experimental group in comparison to the control group and the difference remained meaningful in the follow-up. Conclusion: Since the social–cognitive skills training program leads to learning such skills as cooperation, participation, and communication, and thus to higher parental desirability and, consequently, a decrease in the symptoms of this disorder, it can be used as a helpful and efficient program for children suffering from oppositional defiant disorder.